Eitt af allra hęttulegustu eldfjöllum į Ķslandi?

Fęršar hafa veriš lķkur aš žvķ aš tvö eldfjöll, sem sjaldan ber į góma žegar talaš er um lķkindi į jaršeldum, geti ķ raun veriš hęttulegustu eldfjöll landsins. 

Žetta eru Öręfajökull og Snęfellsjökull. 

Aš vķsu er langt sķšan gaus ķ Snęfellsjökli

Mesta eldvirknin į landinu er örhęgt aš fęrast frį vestri til austurs, svo aš lķkurnar į gosi ķ fjallinu eru litlar og fara minnkandi ef eitthvaš er.

Eftir stendur sś stašreynd, aš vegna žéttbżlis į Sandi, Ólafsvķk og viš Arnarstapa og Hellnar auk margfalds feršamannastraums, yrši stórt sprengigos į borš viš gosiš ķ Vesśvķusi 79 f.kr, Krakatį 1883, Saint-Pierre į Martinique 1902 og ķ Öręfajökli 1362 stórhęttulegt og gęti oršiš mannskętt.  

Eftir stendur Öręfajökull, sem gaus ógurlegu gosi 1362, sem eyddi stórri og blómlegri byggš sem bar nafniš Litla-Héraš.  

Fyrir žann tķma hafši žetta veriš eitt blómlegasta héraš landsins og ętt Svķnfellinga veriš sś eina į austanveršu landinu, sem hęgt var aš bera saman viš öflugust höfšingjaęttir į Sušur- Vestur- og Noršurlandi. 

Ašeins var hęgt aš endurbyggja bęi į litlum blettum mešfram fjallinu og žaš er ekki fyrr en į allra sķšustu įrum sem margfölduš feršažjónusta hefur rennt stošum undir mikla mannfjölgun og umsvif mešfram žessu hęsta fjalli landsins. 

Rétt eins og lķklegt er tališ aš jafnvel hundruš manna hafi farist ķ gosinu mikla 1362 gęti jafnöflugt sprengigos nś oršiš mannskętt. Hekla

Žaš gaus aftur ķ fjallinu 1747 en žaš gos var minna og olli minna tjóni. Eftir rśma öld veršur aftur lišinn įlķka langur tķmi frį žvķ gosi og leiš į milli gosanna 1362 og 1747.

Ekki mį gleyma Heklu ķ žessu sambandi. Eftir 1947 hefur hśn aš vķsu komist ķ meinleysislegri fasa en įšur, en enginn veit meš vissu hvaš sś gamla er aš bralla. 

Žeim möguleika hefur veriš velt upp aš žaš įstandi gęti skapast, aš fjalliš hreinlega rifnaši ķ sundur ķ ógurlegu sprengigosi meš hrikalegum afleišingum, žvķ aš umferš fólks er mikil nįlęgt žvķ į feršamannatķmanum.  

 

 


mbl.is Jaršskjįlfti ķ Öręfajökli
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Mótsagnirnar ķ kjördęmamörkunum.

Rökin fyrir žvķ aš skipta löndum ķ kjördęmi hafa veriš sś, aš mismunandi landshęttir geri žaš aš verkum aš bęši menning og hagsmunir séu misjöfn į milli landshluta og héraša og einnig sé gott aš sem nįnast samband og tengsl séu į milli žingmanna og kjósenda. 

Žegar kjördęmin voru stękkuš žannig aš žau uršu sex ķ staš įtta var bįšum žessum atrišum rišlaš og žaš į mismunandi hįtt. 

Vesturland og Noršurland vestra voru sameinuš ķ Noršvestukjördęmi, Noršurland eystra og Austfiršir sameinuš ķ Noršausturkjördęmi, og Sušurland og Reykjanes sameinuš ķ Sušurkjördęmi. 

Öll žrjś kjördęmin eru of stór, ekki ašeins vegna žess hvaš erfitt er fyrir žingmenn aš sinna tengslum viš kjósendur, heldur ekki sķšur vegna misjafnra hagsmuna innan kjördęmanna. 

Žannig eiga kjósendur į Akranesi, ķ Bolungarvķk og ķ Fljótum ķ Skagafirši fįtt sameiginlegt. 

Kjósendur į Siglufirši og į Djśpavogi eiga fįtt sameiginlegt. 

Og kjósendur ķ Vogunum eiga fįtt sameiginlegt meš Hornfiršingum.

En sķšan kom svo brandarinn, aš skipta Reykjavķk, sem er eitt sveitarfélag, ķ tvö kjördęmi. 

Rökin voru žau aš Reykjavķk vęri svo fjölmennt kjördęmi, aš žaš yrši aš bśta žaš nišur ķ tvennt til žess aš minnka įhrif ķbśanna, sem žó hafa alla tķš bśiš viš stórlega skert vęgi atkvęša. 

Žar aš auki hefur fjölmenniš oršiš til žess aš svonefnt kjördęmapot hefur veriš minna hjį Reykjavķkuržingmönnum en vķšast annars stašar. 

Grafarvogshverfi ķ Reykjavķk er įlķka fjölmennt og Akureyri og nęstum tķu sinnum fjölmennara en Siglufjöršur eša Hśsavķk, en aldrei heyrist talaš um žarfir Grafarvogsbśa eša žingmenn, sem sinni žeirra kjörum og einstöku mįlum persónulega. 

Mišaš viš žį forsendu kjördęmaskipunar aš skipta ętti landinu ķ kjördęmi vegna žess aš hagsmunir vęru misjafnir į einstökum svęšum, hefši mįtt halda aš ešlilegast vęri aš skipta Reykjavķk ķ tvennt viš Eillišaįrnar, žannig aš śthverfin yršu sérstakt kjördęmi. 

En žaš var öšru nęr. Vegna hęttu į "kjšrdęmapoti" innan Reykjavķkur var įkvešiš aš skipta Reykjavķk žannig, aš sem minnstur munur vęri į hagsmunum, og žess vegna sitja menn uppi meš hina hlęgilegu skiptingu eftir endilangri borginni, sem lķka žarf aš breyta fyrir hverjar kosningar. 


mbl.is Kjördęmamörkin įkvešin
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Naušsynlegur réttur landnemanna til sjįlfsvarnar?

"Žaš er ekki tķmabęrt aš ręša um vopnaeign nśna" eru višbrögš Hvķta hśssins viš fjöldamoršunum ķ Las Vegas. 

Enda liggur fyrir stefna sem enginn mun geta breytt śr žvķ aš forsetinn er eindreginn stušningsmašur samtaka byssueigenda og byssuframleišenda sem halda žvķ fram aš öryggi borgaranna verši best tryggt meš sem allra flestum og stęrstu byssum ķ höndum sem allra flestra svo aš borgararnir hafi sem best og mest vopn ķ höndum til sjįlfsvarnar. 

Og žį liggur ķ augum uppi, aš žvķ hrikalegri og stórvirkari sem byssurnar eru, žvķ öflugri verši žessi möguleiki til sjįlfsvarnar og žar meš möguleiki til eignar į eins afkastamiklum og mörgum byssum og unnt er aš komast yfir. 

Rökin eru lķka žau, aš Bandarķkin séu landnemaland ķ grunninn (frontier) og žess vegna sé grķšarleg byssueign og byssudżrkun ešlilegt og naušsynlegt fyrirbęri. 

Ekkert land į Vesturlöndum stįtar af annarri eins byssueign og jafn feikna öflugum samtökum byssueigenda og byssuframleišenda og Bandarķkin. 

Ķhaldssinnašur eins dómara meirihluti ķ Hęstarétti landsins hefur gefiš fjįrframlög til stjórnmįlamanna frjįls žannig aš žingmenn og rįšamenn verša ę hįšari peninga- og valdaöflum sem styšja žį. 

Žvķ fleiri sem kaupa vopn og žvi fleiri sem hafa hag af framleišslu og sölu žeirra, žvķ sterkari verša žessi öfl til aš hafa fjįrhagsleg įhrif į stjórnmįlamenn. 

Žegar framangreint er allt lagt saman, blasir hins vegar viš įkvešinn vķtahringur og žį er erfitt aš halda žvķ fram miklu hęrri tķšni morša meš skotvopnum ķ Bandarķkjunum en hjį öšrum "landnemažjóšum" sé óhaš hinni grķšarlegu vopnaeign. 

Bęši hjį Įstralķumönnum og Kanadamönnum, sem bśa viš svipašar ašstęšur og menningu og Bandarķkjamenn og eru landnemažjóšir eins og Bandarķkjamenn, er tķšni byssudrįpa miklu minni en ķ Bandarķkjunum og byssueign lķka miklu minni. 

"Hvort eš er" rökin, sem notuš eru til žess aš andęfa byssudżrkuninni, eru dapurleg: Žaš munu hvort eš er koma fram menn į borš viš Stephen Paddock žannig aš viš žvķ er ekkert aš gera. 

Trump hótaši meira aš segja žvķ ķ kosningabarįttunni, aš byssumeigendur myndu beita sér ef Hillary Clinton yrši kosin. 

Hann nefndi žaš aš vķsu ekki beint į hvern hįtt žeir myndu beita sér, en byssueigendur eru jś alltaf byssueigendur, sem munu telja sig žurfa aš bregšast viš ķ sjįlfsvörn ef eitthvaš į aš hagga viš žeim.  


mbl.is Fundu grķšarlegt magn skotvopna
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Bloggfęrslur 3. október 2017

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband