Fórnarlamb eigin velgengni?

Hęgt er aš telja upp fjölda samgöngutękja, sem voru svo vel heppnuš, aš žau nutu dęmalausrar velgengni sem var fęrš ķ metabękur. 

En um furšu mörg žessara snilldarverka gilti žaš aš žau uršu aš fórnarlömbum eigin velgengni. 

Oftast var žaš vegna žess aš tķmarnir breyttust og žar meš markašurinn og žarfirnar, en hönnušir snilldarverkanna įttušu sig ekki į žeim takmörkunum, sem nż staša hafši leitt yfir söluvöru sķna. Einnig vegna žess aš žaš voru takmörk af tęknilegum įstęšum fyrir žvķ hve mikiš var hęgt aš breyta žessum kjörgripum til žess aš žeir stęšust nżjar kröfur. 

Dęmi: 

Ford T. naut einhverrar dęmalausustu velgengni sem sagan kann frį aš greina. 

Į įrunum 1908 til 1923 óx salan og óx uns svo var komiš aš meirihlutinn af öllum bķlum, sem framleiddur var ķ heiminum, var Ford T, og helmingur bķlaflota heimsbyggšarinnar var af žessari gerš. 

Bķllinn skóp einn og sér nżja öld ķ heimssögunni, bķlaöldina. 

Hann svo einfaldur og ódżr ķ framleišslu, aš hann seldist hrašar og hrašar, en samt var hann nógu sterkbyggšur til aš žola lélegt vegakerfi žessara tķma, vera nógu stór fyrir mešalfjölskyldu og njóta žess hvaš višhaldiš var hlęgilega einfalt. 

Velgengni hans skóp lķka auknar tekjur hjį milljónum fólks, sem ķ krafti kjarabóta fór aš geta veitt sér dżrari og betur bśna bķla. 

Og žaš var einmitt hinn mikli efnahagslegi uppgangur į žrišja įratugnum, sem skóp ašstęšur, sem voru daušadómur fyrir Ford T. 

Žegar keppinautarnir komu meš flóknari, betur bśna og öflugri bķla reyndist ómögulegt aš breyta Ford T nógu mikiš til žess aš hann vęri samkeppnishęfur. 

Nżjustu bķlar keppinautanna voru aš vķsu ašeins dżrari, en fleiri og fleiri töldu sig hafa efni į žvķ aš eignast žį. 

Svo seinn var Henry Ford aš įtta sig į žessu, aš žegar hann neyddist til aš hętta framleišslu Ford T. 1927 tóku viš nokkrir mįnušir įšur hęgt var aš byrja aš framleiša nżjan bķl frį grunni, Ford A. 

Chevrolet varš mest seldi bķll Amerķku nęstu įratugina, ekki sķst žegar hann kom meš sex strokka vél 1929, sem Ford gat ekki svaraš fyrr en 1932. 

Saga Volkswagen Bjöllunar var svipuš, og žessi mest selda bķlgerš allra tķma var nęstum bśin aš setja Volkswagen į hausinn upp śr 1970 žegar salan hrundi af svipušum įstęšum og hjį Ford T 45 įrum fyrr.  

Boeing 737 er langmest selda faržegaflugvél allra tķma, svo af ber, um 10 žśsund stykki. 

Į svipašan hįtt og Henry Ford og sķšar rįšamenn Volkswagen héldu, aš hęgt vęri aš framlengja velgengnina meš žvķ aš foršast of gagngerar breytingar, fóru rįšamenn Boeing śt ķ žaš aš stórbreyta mjög afmörkušum hluta 737 įn žess aš žaš žżddi aš setja žyrfti upp nżskrįningu hjį FAA og dżrt žjįlfunarkerfi fyrir flugmenn. 

Į sķnum tķma var žaš aldrei ętlun Henry Ford aš tapa einstęšri markašašstöšu sinni, og žaš var heldur ekki ętlun rįšamanna Volkswagen aš žurfa į rķkisašstoš aš halda mešan kśvent var ķ bķlaframleišslunni og fariš yfir ķ aš framleiša bķla meš vatnskęldar lóšréttar vélar žversum frammi ķ og framhjóladrif ķ staš loftkęldra lįréttra boxaravélar afturķ meš afturdrif.  

Žaš var heldur ekki ętlun žeirra hjį Boeing aš tapa góšri markašsašstöšu viš aš troša nżjum og mun stęrri hreyflum mun framar į vęngina en įšur, en bśa til nżtt og flókiš tölvustżrt višbragšskerfi til žess aš fįst alveg nżja og varasama flugeiginleika MAX vélanna. 

Nś berjast žeir um į hęl og hnakka viš aš koma ķ veg fyrir aš Boeing 737 verši fórnarlamb eigin velgengni eins og Ford T og Volkswagen Bjallan uršu į sķnum tķma.   

 

 


mbl.is Kyrrsetning varir lengur en tališ var
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hlutföllin eru gerólķk žvķ sem gildir um Hvalfjörš.

Helstu hlutföll kostnašar, sem giltu um Hvalfjaršargöng ķ upphafi, voru slįandi. 

Stytting akstursvegalengdar um göngin nam 41 kķlómetra, žannig, aš enda žótt aksturshrašinn um 5,7 km löng göngin vęri minni, gręddi hver ökumašur um hįlftķma į žvķ aš aka um göngin, og hlaupandi kostnašur vegna bķlsins viš aš fara fyrir Hvalfjörš var um 2000 krónur. 

Ef mišaš var viš fullan reksturskostnaš bķlsins var aukakostnašur viš aš fara fyrir Hvalfjörš 4000 krónur og tķmasparnašurinn samsvaraši 8 žśsund krónum į klukkustund eša dįgóšu kaupi.

Vašlaheišargöng stytta žjóšveg nśmer eitt um 17 kķlómetra, en vegna 70 km hįmarkshraša ķ göngunum veršur styttingin ķ tķma minni en ella, jafnvel žótt į kafla ķ Vķkurskarši sé hįmarkshrašinn lķka  minni en 90 km/klst. 

Lķkast til er um aš ręša ķ mesta lagi 10 mķnśtna tķmasparnaš viš aš aka um Vašlaheišargöng ķ staš 30 mķnutna viš aš fara um Hvalfjaršargöng. 

17 kķlómetra stytting reiknast sem 850 króna sparnašur mišaš viš hlaupandi kostnaš viš rekstur bķlsins upp į 50 krónur į ekinn kķlómetra, žannig aš hver ökumašur stendur frammi fyrir žvķ aš spara annaš hvort 650 krónur eša 1700 krónur eftir žvķ hvort mišaš er viš hlaupandi kostnaš eša fullan kostnaš. 

Ķ fögru sumarvešri eins og var ķ gęr, missir feršafólk af mjög fallegu śtsżni yfir ytri hlluta Eyjafjaršar ef žaš fer um göngin ķ staš žess aš koma nišur af Vķkurskarši į vesturleiš. 

Fróšlegt vęri aš vita hvort munur sé į umferšinni ķ vesturįtt eša austurįtt, žvķ aš į austurleiš er upplifunin lķkast til jafnari į milli akstursleiša. 

Ofanskrįš gildir um sumarumferšina, en į veturna žarf ekki aš ręša um žaš, hve mikiš hagręši er af žvķ aš geta ekiš um žessi nżju göng. 

Göngin fęra Hśsavķk 17 kķlómetra nęr Akureyri en įšur var og žaš er žaš mikill munur, aš meš tilkomu ganganna séu Hśsavķk og Akureyri oršin aš einu "virku borgarsvęši" eša atvinnusvęši allt įriš. 


mbl.is Fleiri fara um Vķkurskarš en įętlaš var
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Bloggfęrslur 24. maķ 2019

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband