Hvķlķkir vęngir!

Žegar ég fór aš kynna mér flug af įstrķšu og gefa mig žvķ į vald, varš loftešlisfręši eftirlętis fyrirbęriš. Örn į flugi

En enda žótt NASA og fęrustu sérfręšingar į sviši hennar hafi hannaš flugvélavęngi meš svo mikilli tękni og fullkomnun, aš ašdįun vekur, bliknar žaš ķ samanburši viš žaš sem nįttśran sjįlf hefur žróaš. 

Į best hönnušu flugvélum nśtķmans mį sjį afar flókinn bśnaš varšandi margraufa flapa, hallastżri og blöndu af žessu tvennu; vęngendaugga, smįgerša stżriodda (vortec generators) ofan į vęngjum o.s.frv., en mišaš viš hina dįsamlegu fullkomnun ķ loftstżringu hverrar fjašrar og sveigjanlegra beinanna ķ fuglsvęng, eru mannanna verk hjóm eitt. 

Ķ vęngjum fugla getur hver einasta fjöšur hreyfst sjįlfstętt į svo flókinn hįtt, aš tölvur myndu ekki nį fram neinu svipušu.  

Tveir stęrstu rįnfuglar Ķslands, örninn og fįlkinn, hafa ólķka vęngi aš mörgu leyti, og mišast vęnglagiš og vęnggeršin viš ólķka eiginleika žessara fugla. 

Fįlkinn er einfaldlega žaš dżr jaršar, sem nęr mestum hraša, į fjórša hundraš kķlómetra hraša į klukkustund žegar hann steypir sér nišur į brįš sķna, en vęngir arnarins mišašast viš aš skapa sem mestan lyftikraft į tiltölulega litlum hraša, žegar hann hrifsar brįš sķna upp af jöršu eša jafnvel fiska į sjónum. 

Vęngir arnarins eru sérstaklega breišir mišaš viš lengd, lķkt og er į hęgfleygum skammbrautarflugvélum į borš viš Helio Courier og Fieseler Stork. 

Į flugi veršur örninn nįnast ašeins vęngirnir, en um leiš og hann sest, hverfa žeir inn aš bśknum og fuglinn veršur nęstum ekkert nema skrokkurinn! 

Į įrunum 1987 til 1991 bar vél af geršinni Dornier D27 einkennisstafina TF-FRŚ, en hśn var žżsk eins og Storkurinn foršum og sérstaklega gerš til notkunar į stuttum og ófullkomnum flugbrautum. 

Vęngbśnašurinn var afar fullkominn, mišaš viš stęrš vélarinnar. Fastar vęngraufar voru į frambrun vęngjanna, stórir flaparnir voru meš tveimur raufum, - en merkilegast voru žó hallastżrin, sem voru ekki ašeins meš tveimur raufum, heldur féll innri hluti žeirra nišur į sama tķma og flaparnir voru felldir og virkušu sem blanda, eins og konar flapa-hallastżri (flaperons). 

Hinn breiši og žykki vęngur gat meš žessum bśnaši nįš įfallshorni upp į 25 grįšur, sem er langtum meira en tķškast į venjulegum flugvélum. 

Svo mikla loftmótstöšu sköpušu žessi reistu vęngir, aš vélin hélt ekki hęš, nema į fyllsta leyfilegu stöšugu vélarafli (maximum constant power). 

Létthlašinni var leyfilegt aš fljśga vélinni svo hęgt ķ žessari flugstellingu, aš hrašmęlirinn sżndi ašeins 24 hnśta, eša 46 km/klst. 

Mörg slys uršu vegna ofriss ķ hęgflugi ķ óstöšugu lofti į žessum vélum vegna žessara eiginleika; nokkuš sem hinn fullkomni flugfugl örninn, žarf aldrei aš óttast.  

Žaš er hins vegar vafasamt aš žaš standist, sem segir ķ ķslensku vķsunni: Örninn flżgur fugla hęst / ķ forsal vinda. 

Žaš sést best meš žvķ aš skoša vęngi flugvéla, til dęmis svifflugvéla, og fugla sem hafa vęngi mišašaša viš hįflug, langa og mjóa. 

 


mbl.is Įkęršur fyrir drįp į 137 örnum
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Halldór Jónsson

Frįbęr fęrsla Ómar

Halldór Jónsson, 14.9.2018 kl. 07:33

2 identicon

Flott, Ómar.

Haukur Kristinsson (IP-tala skrįš) 14.9.2018 kl. 07:51

3 Smįmynd: Mįr Elķson

Takk fyrir žessa fręšslu Ómar. - Aš lesa žetta var eins og sitja ķ kennslustund og hlusta og hugurinn fór į loft meš innihaldinu.

Mįr Elķson, 14.9.2018 kl. 10:50

Bęta viš athugasemd

Hver er summan af sex og žrettįn?
Nota HTML-ham

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband