Fęrsluflokkur: Bloggar

Fornar ógnir, eldgos og farsóttir, berja aš dyrum. Efla žarf rannsóknir og višbśnaš.

Žaš er sérkennileg tilviljun aš tvö fyrirbrigši frį fyrri öldum Ķslandssögunnar, eldgos og farsóttir, skuli gera sig heimakomin hjį žorra žjóšarinnar viš sunnanveršan Faxaflóa į nįkvęmlega sama tķma eftir um įtta hundraš įra hlé varšandi eldgosin.  

Žótt gosiš viš Fagradalsfjall kunni aš verša bęši lķtiš og ekki żkja langvinnt, veršur ę lķklegra, aš samt marki žaš upphaf nżrra alda, kannski fimm, sem marka žaš sem sett var fram strax ķ upphafi žessa goss varšandi žann nżja veruleika. 

Eitt atriši ķ žeim efnum er aš efla stórlega žęr rannsóknir į möguleikum viš višbśnašar, sem settar voru į blaš fyrir tępum žrjįtķu įrum, en voru ekki framkvęmdar aš neinu marki, til dęmis į nyrsta hluta óróasvęšisins sem er nęst žéttbżlustu og fjölmennastu byggšar landsins. 


mbl.is Gosiš marki upphaf nżrra Reykjaneselda
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Snjóflóšamišstöšin ķ Davos og svęši erlendis.

Žegar norskur snjóflóšasérfręšingur var kallašur til Ķsafjaršar 1994 eftir mannskętt snjóflóš į Seljalandsdal var žaš ķ fyrsta sinn, sem slķkt var gert aš žvķ er best er vitaš. 

Hann rak ķ rogastans viš aš sjį hvaš var aš gerast vķša ķ fjóršungnum, en var vinsamlegast bešinn um aš vera ekki aš skipta sér af öšru en žvķ sem hann var rįšinn til aš gera į Ķsafirši. 

Ķ framhaldinu dundu snjóflóšinn yfir į nęstu tveimur įrum, į Sśšavķk, Flateyri og ķ Reykhólasveit meš manntjóni og einnig öll hin snjóflóšin, ķ Sśgandafirši, į Sśšavķkurhlķš, ķ Bolungarvķk, innst ķ Dżrafirši o. s. frv. 

Ķ fréttaferš til hinnar heimsžekkktu snjóflóšastöšvar ķ Davos eftir snjóflóšin ķ Bolungarvķk blasi viš fjölžęttur įrangur margvķslegra ašgerša ķ snjóflóšavörnum, og hafa żmsar žeirra veriš athugašar hér į landi, en ekki allar. 

Žrįtt fyrir aukna žekkingu og reynslu hér į landi vaknar spurningin um žaš, hvort žaš vęri ekki rétt aš skoša aš nżju žaš helsta ķ žessum mįlum erlendis, žar sem menn hafa margfalt lengri reynslu en hér.  


mbl.is Snjóflóšaratsjį loki veginum
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Vetrarvertķšarlok og vinnuhjśaskildagi leiddu ömmu og afa saman.

Allt fram į okkar daga voru vertišarlok į Sušurlandi 11, maķ, en vinnuhjśaskildagi 14. maķ. 

1918 fór afi, Žorfinnur Gušbrandsson, žį 28 įra, gangandi af staš śr Garšinum įleišis austur į Sķšu meš vertķšarlaun sķn til aš afhenda žau hśsbónda sķnum og žiggja ķ stašinn hśsaskjól og mat žar til nęsta vertķš byrjaši 1919. 

Žannig hafši hans lķf sem vinnumanns frį unglingsįrum veriš fram aš žvķ. 

Nś var komiš skipiš Skaftfellingur til sögunnar, sem flutti hann milli Vestmannaehyja og Vķkur. 

ķ Eyjum kom um borš 22ja įra gömul stślka, Ólöf Runólfsdóttir, sem var į svipašri vegferš, śr vist ķ Eyjum austur til Svķnafells ķ Öręfum žar sem hśn hafši veriš tekin ķ fóstur sjö įra gömul. 

Svo viršist sem žau Ólöf og Žorfinnur hafi fellt hugi saman um borš, žvķ aš žetta feršalag milli Eyja og Vķkur varš upphafiš aš sambśš žeirra mešan bęši lifšu. 

Ķ október gaus Katla og olli miklumm bśsifjum og umróti ķ Skaftafellssżslu og Žorfinnur og Ólöf voru mešal žeirra sem fluttu til Reykjavķkur. 

Ofangreint er eitt af ótal dęmum um žaš hvernig dagarnir tveir, 11. og 14. maķ, settu mrk sitt į žjóšlķfiš alveg fram til 1983, žegar fariš var ķ žaš aš koma į kvótakerfinu, sem gerbylti mörgu ķ sjįvarbyggšum landsins, mešal annars žvķ aš nś hvarf sį ljómi sem veriš hafši ķ kringum aflakónga landsins. 

Og vart žarf aš geta alls žess sem fylgt hefur kvótakerfinu til okkar tķma. 


mbl.is Lokadagur lišin tķš
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Fyrir réttum 80 įrum: 16.maķ 1941, einn af tķmamótadögum žjóšarinnar.

Lżšveldiš Ķsland var stofnaš 17. jśnķ 1944 en endanleg įkvöršun um žaš aš stofna leggja nišur konungsrķkiš og taka upp lżšveldi ķ samręmi viš heimild til žess ķ Sambandslagasamninginn viš Danmörku 1918 var tekin į Alžingi föstudaginn 16. maķ 1941. 

Nęsta skref var stigiš 17. jśnķ 1941 meš stofnun embęttis rķkisstjóra Ķslands. 

Žessa vordaga var įriš, sem öll helstu hernašarveldi heimsins, aš Sovétrķkjunum, Bandarķkjunum og Japan meštöldum drógust öll inn ķ strķšiš. 

Viš Mišjaršarhafiš sóttu herir Žjóšverja fram į Balkanskaga og ķ Noršur-Afrķku, og Žjóšverjar voru į fullu viš aš undirbśa mestu hernašarinnrįs sögunnar ķ Sovétrķkin sem brast į 22. jśnķ. Japanir réšust į Pearl Harbour 7. desember. 

Į Ķslandi stefndi ķ aš Bandarķkjaher tęki viš af Bretum ķ jśnķ og tveimur dögum eftir yfirlżsingu Alžingis um komandi lżšveldi lögšu žżsku herskipin Bismarck og Prinz Eugen upp frį Gdynia ķ leišangur og stęrstu sjóorrusti strķšsins į Atlantshafi sušvestur af Ķslandi. 

Įkvöršunin 16. maķ varš endanleg, ekki spurning um hvort, heldur um stofunardag. 


Sį ręšur miklu sem ašstęšunum ręšur.

Žaš eru gamalkunnug sannindi aš ekki er hęgt aš gefa hverjum žįttakanda ķ lišsheild einkunn og leggja sķšan saman og fį getu heildarinnar śt.  

Žetta gildir ekki bara um ķžróttališ heldur lķka kóra allt nišur ķ dśetta. 

Žegar Jón frį Ljįrskógum lést langt um aldur fram varš sjįlfhętt hjį M.A. kvartettinum. 

Ķ honum voru fjórir ungir menn meš fallegar raddir sem myndušu alveg einstaklega góšan og aušžekkjanlegan samhljóm.  

Žaš var ekki ašeins aš raddirnar blöndušust fallega saman heldur einnig hitt, aš hin djśpa, silkimjśka og "breiša" rödd Jón lķkt og klęddi allar hinar raddirnar inn ķ hljóm sem umvafši śtkomuna. 

Žekkt er aš hin bestu keppnisliš hafa lent ķ žvķ žegar žau leika viš liš sem eru jafnvel į einu plani nešar ķ getu, aš falla nišur į žaš stig eša enn nešar, til dęmis ķ grófum leik.  

Sįlręna hlišin er mikilvęg og jafnvel enn frekar aš luma į leynivopnum ķ leikašferšum. 

Frį upphafi strķšssigra Žjóšverja į įrunum 1938 til sķšsumars 1940 olli ekki stęrš flugflotans mestu um įrangurinn ķ Blitzkrieg, heldur sś alveg nżja og einstęša samhęfing og sambandstękni sem gernżtti getu žżsku vélanna til žess aš verša aš hluta af fótgöngu- og skrišdrekališinu. 

Žessi snilld mišašist eingöngu viš landhernaš, enda var Hitler landkrabbi, sem aldrei hafši kynnst hafinu eša sjóhernaši. 

Žegar kom aš innrįsinni ķ Bretland hrundi žessi dżrš. Flugdręgni vélanna mišašist viš stuttar og snarpar įrįsir en alls ekki viš lengra flug yfir Ermasundiš. 

Ķ staš žess aš Stuka-vélarnar vęru žį mesta ógnarvopniš įfram, réšu žęr ekkert viš verkefni sķn yfir Ermasundi og voru alveg dregnar śt śr Orrustunni um Bretland vegna hrakfara. 

Vietnam strķšiš er eitthvart besta dęmiš um žaš žegar her, sem er frummstęšur hefur betur ķ strķši viš her, sem sį lang best vopnum bśinn og öflugur į jaršarkringlunni. 

Ali vann marga bardaga sķna meš žvķ aš "boxa sitt box" og hafši lķka lag į aš gera hvaša hring sem var aš heimavelli, eins og fręgt varš ķ Rumble in the Jungle" 1974.  

 


mbl.is Žegar viš spilum okkar leik erum viš miklu betri en žeir
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Neyšartilvik; grundvallaratriši ķ flugi, sem vill gleymast.

Svonefnd öryggissvęši viš enda flugbrauta er gott dęmi um žį hugsun ķ flugreglum, aš ef žaš er rétt įlyktun og naušsynleg, sem flugstjóri veršur aš taka ķ neyšartilviki, geti veriš naušsynlegt aš ašrar og minna naušsynlegar reglur žurfi aš vķkja fyrir neyšinni. 

Fręgt dęmi var sś įkvöršun Sullenbergers flugstjóra Airbus žotu sem fékk fuglahóp inn ķ hreyflana svo aš žeir stöšvušust og eyšilögšust skömmu eftir flugtak ķ New York , aš naušlenda frekar į Hudson įnni inn en aš aš beygja ķ ašra įtt og lenda annaš hvort į La Guardia flugvelli eša Teteboro flugvelli.

Ķ upphafi leit žaš illa śt fyrir flugstjórann aš hafa frekar lent į fljóti heldur en aš lenda į flugvelli. 

Meš eftirlķkingum af fluginu ķ flughermum kom ķ ljós, aš hann hefši getaš snśiš viš og lent farsęllega. 

Mįliš snerist hins vegar alveg viš žegar žaš kom ķ ljós vegna fyrirspurna flugstjórans, aš žaš tókst ekki aš gera žetta fyrr en eftir 19 tilraunir. 

Og žaš, žótt gert var rįš fyrir aš įkvöršun vęri tekin samstundis žegar fuglarnir eyšilögšu hreyflana, nokkuš, sem var ómögulegt aš gera ķ ašstöšu flugstjórans. 

Žegar Patreksfjaršarflugvöllur var lagšur nišur var töluveršum fjįrmunum, į ašra milljón króna, variš til žess aš skemma hann svo mikiš aš hann yrši örugglega aldrei framar lendingarstašur. 

Er žar um aš ręša svipaš og nś er gert į SV-NA braut Reykjavķkurflugvallar. 

Aš sjįlfsögšu žarf aš merkja žaš vel ef völlur er tekinn af skrį, svo aš flugmenn viti žaš. 

En žaš mį setja spurningarmerki viš žaš aš viškomandi mannvirki sé kyrfilega eyšilagt og žar meš komiš ķ veg fyrir žaš, aš hann geti nżst ķ sannanlegri neyš. 

Hvaš Patreksfjaršarflugvöll snertir ber aš gęta aš žvķ, aš margar flugvélar hafa bęši flugeiginleika og eru sérstaklega tryggšar til žess aš lenda į stöšum sem samkvęmt skilmįlum tryggingarinnar standast įkvešnar kröfur. 

 

 


mbl.is Ekki lengur flugbraut
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

1 į móti 15 kunnuglegt hlutfall į milli fallinna.

Ķ žeirri įtakahrinu, sem nś er hafin milli Ķsraelsmanna og Palestķnumann, glyttir stras ķ kunnuglegt hlutfall. Žaš er hlutfalliš į milli fallinna, sem var yfirleitt žannig ķ fyrri hrinum, aš fyrir hvern fallinn Ķsraelsmann af völdum eldflaugaskota Hamas vęri žaš nęstum žvķ ešlilegt aš Ķsraelsher drępi ķ žaš minnsta 15 Palestķnumenn. 

Hugsanlega gętu lokatölur oršiš 100 gegn jafnvel 2000. 

Sérkennileg kenning lętur nś talsvert fyrir sér fara į samfélagsmišlum, sem sé sś, aš žessi fjöldadrįp séu Palestķnumönnum einum aš kenna, žvķ aš žeir reyni allt sem žeir geti til žess aš hjįlpa Ķsraelsmönnum til aš drepa sem flesta og geršu lķka allt sem žęir gętu til žess aš ķsraelskar eldflaugar og sprengjur drępu sem allra flesta og yllu sem mestu tjóni.

Žaš vęri įstęšan fyrir žvķ aš ekkert eldflaugaloftvarnakerfi vęri į landsvęši Palestķnumanna.  

Ekki fylgir žessari sögu hvernig og hvar Palestķnumenn gętu fengiš fé, mannskap og ašstöšu til žess aš koma sér upp neinu vopnabśri ķ lķkingu viš best vopnušu žjóš ķ heimi, mišaš viš mannfjölda. 

Möguleikinn į slķku er varla meiri en aš Palestķnumenn eigi möguleika į aš koma sér upp kjarnorkuvopnabśri eins og Ķsraelsmenn. 

Og einnig hvernig žaš vęri hęgt ķ įstandi žar sem önnur žjóšin heldur hinni ķ innilokašri herkvķ og hefur hernumiš landiš ķ 53 įr. 


mbl.is Enginn endir ķ augsżn
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Śtverširnir eru gręnir. Ķsland var gręnt ķ lok 14. aldar.

Gręnland, Ķsland, Fęreyjar, nyršri hluti Noregs og Finnland eru gręn į korsti Sóttvarnarstofnunar Evrópu. 

Žetta eru śtveršir Evrópu ķ noršri og ekki ķ fyrsta skipti sem Ķsland er gręnt į tķmum hrikalegrar drepsóttar. 

Žegar svarti dauši komst loks til Ķslands 1402 hafši landiš veriš "gręnt", sloppiš ķ nokkra įratugi viš drepsóttina, og ķ eitt skiptiš į žann einfalda hįtt, aš ekkert var siglt til landsins og žeir sem žó lögšu af staš, lifšu siglinguna ekki af. 

Gildi hamlandi ašstęšna ķ flutningum til og frį landinu hefši žvķ įtt aš vera öllum ljós fyrir įri, žegar virtist yfirsjįst žaš meš žeim afleišingum aš nżjar bylgjur komust į kreik hér.  


mbl.is Ķsland aftur gręnt
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Frįbęr hugmynd og heppnishittni, en fyrstu dagana sést gosstašurinn ekki.

Žaš var frįbęr hugmynd, eftirfylgni og veršskulduš heppni aš Rebekka Gušleifsdóttir nįši jaršeldinum, ķ Geldingardölum inn į fasta mynd sķna į myndavél ķ sjónlķnu frį heimili sķnu ķ Hafnarfirši og hafši sķšan gosgķginn sjįlfan ķ sjónlķnu frį 23. mars eftir žvķ sem hśn segir frį. 

En žann dag og sķšan eftir žaš žegar skyggni hefur leyft, hafa gķgurinn og eldurinn sést og komiš inn į mynd. Stękkun gķganna og hękkun, nś sķšustu dagana og vaxandi eldhryšjur og strókar njóta sķn žvi vel žį daga sem skyggniš er nęgilegt. 

Vegna žess aš ekki var bein sjónlķna aš upptökustašnum ķ byrjun, eftir žvķ seme best veršur séš, sįst žaš ekki 19. mars klukkan 21:30, žegar eldurinn braust allra fyrst upp śr aušri og myrkvašri jöršinni og er žvķ engin mynd til af žvķ į žvķ augnabliki.

Eina hreyfimyndin af blįbyrjun eldgoss hér į landi, er žvķ frį Kröflugosi haustiš 1984, žegar myndavélin er ķ gangi og landiš almyrkvaš, en sķšan brżst glóandi eldstrókur eins og hnķfsoddur upp ķ gegnum jöršina, sķšan annar skammt frį og sķšan koma fleiri sem smįm saman hękka og tengjast saman unz žeir eru oršnir aš sköršóttum nokkra tuga metra hįum og meira en kķlómeters löngum eldvegg. 

 


mbl.is Myndaši Keili daglega og svo hófst gos
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Milliskref yfir ķ algera ašilavęšingu.

Ķ vištengdri frétt į mbl.is koma fjórar persónur hiš minnsta viš sögu en gętu veriš fleiri. 

Gętu allar veriš af sama kyni eša bara sumar.  

Hér eru persónurnar nefndar ķ žeirri röš, sem žeirra er getiš. 

1. Lögregla. Ekki er getiš um kyn né fjölda, en oršiš lögregla er kvenkyns, hśn lögreglan. 

2. Manneskja. Lögreglu er tilkynnt um aš manneskja sé aš reyna aš brjótast inn ķ hśs. Oršiš manneskja er kvenkynsorš en karlar geta jś lķka veriš manneskjur.  

3. "Mašurinn." Nįnar tiltekiš "mašurinn, sem tilkynnti." Oršiš er karlkynsorš, en konur eru jś lķka menn. 

4.  "Annar." Nįnar er tiltekiš ķ fréttinni, aš žessi mašur hafi "įsamt öšrum" veriš bśinn aš handtaka "viškomandi." Ekki er žess getiš hvort "įsamt öšrum" eigi viš einn eša fleiri, karla eša konur og žvķ sķšur skżrist hvort "viškomandi" sé kona eša karl, konur eša karlar. 

Ofangreint dęmi sżnir ķ hvaša ógöngur mešferš ķslensks mįls ratar ķ vaxandi męli. 

Svo langt ganga žessi vandręši, aš sķfellt veršur žaš tķšara aš gripiš sé til oršsins "ašili" til žess aš slétta žetta allt śt į einu bretti meš allsherjar ašilavęšingu.  

Žį žarf ekki lengur aš segja "aš vera mašur meš mönnum" heldur "aš vera ašili meš ašilumm."

Ekki: Mašur er manns gaman, 

heldur

ašili er ašila gaman. 

Annars er hann ašilafęla og ekki ašilum sinnandi. 

Nś žegar hefur oršiš björgunarašilar śtrżmt nęr öllum öšrum oršum sem notuš eru um björgunarmenn. 

Rįšherrar munu lķklega hverfa og breytast ķ "rķkisstjórnarašila." 

Forsętisrįšherra veršur "forsętisrķkisstjórnarašili."

Forseti Ķslands veršur fyrirsęta Ķslands?  Ja, žvķ ekki? Eša fyrirsętuašili?

Og Agnes biskupsašili. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

'


mbl.is Handsömušu manneskju og bišu eftir lögreglu
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband