Frsluflokkur: Bloggar

Margslungi og merkilegt vital.

Fyrir nokkrum rum var til hugtaki "Skagfirska efnahagssvi" sem lsing veldi Kaupflags Skagfiringa og kaupflagsstjrans. lngu og margslungnu vitali vi rlf Gslason kemur svo margt merkilegt fram, a a tekur sm tma a melta a allt.

Strmerkilegt er hvernig ntingu framleislu landbnaarins er haga og hver hugsunin er a baki v.

Einhvern tma gamla daga hefi maur lti segja sr a tvisvar a strsta og flugasta samvinnuflag landsins tti 20 prsenta hlut Morgunblainu, en svona breytast n tmarnir og mennirnir me.

jarsjurinn, sem rlfur talar um, hefur veri byggur svipari hugsun og olusjur Normanna.

er ar einn str munur og v er a ess viri a athuga skoanir rlfs slenskri hlistu.

essi munur er s, a ola er takmrku aulind og um hana gildir a "eyist a sem af er teki". egar olan er gengin til urrar tla Normenn a virkja sjinn til a minnka hggi af missinum.

eir vita sem s sjlfir hvenr rfin verur til a nota sjinn, en hr landi a a vera h mati ramanna hverjum tma, hvenr okkar sjur verur notaur og hvernig.

rlfur hefur elilega hyggjur af lausung essu efni og r hyggjur eiga rtt sr.

Enn athyglisverari eru efasemdir hans og hyggjur vegna hugmyndanna um sstreng og hkkandi raforkuver hr landi, sem af honum myndi leia.


mbl.is Gagnrnir jarsjinn
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Er rtta ori "hr lending" eftir geimskots uppgang?

undanfrnum tta rum hefur erlendum feramnnum, sem koma til slands fjlga um mrg hundru prsent. egar a er bori saman vi hinar og essar tlur sem sna eins stafs prsentutlu samdrtti ferajnustunni essu ri eru orin "hr lending" kannski ekki a sem vi.

Einkum egar ess er gtt a ekki er tlit fyrir anna en a feramenn r veri tvfalt fleiri en eir voru fyrir aeins remur rum.

Nr vri a huga a v a skapa nausynlega innvii og traust, sem nausynlegt er til a vihalda yfirbura stu og farsls gengis essa atvinnuvegar, sem hann ntur tt a s ekki einhverjum himinhum uppsveiflutalna bor vi r, sem sust adraganda Hrunsins snum tma.


mbl.is tlit er fyrir hara lendingu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

egar nkvmt oralag snist vera smmunir en er a ekki.

"Ekki munai nema 15-30 mntum a ekki tkist a bjarga Notre Dame dmkirkjunni."

etta er setning upphafi frttar snir hve mikilvgt a er mefer mlsins og frsgnum a taka skrt til ora, ekki sst hj blaamnnum.

ofangreindri setningu er tvfld neitun flgin orinu "ekki" sem gerir setninguna illskiljanlega og erfitt a lesa hana.

Fyrirsgnin er lti skrri: "Notre-Dame var hlftma fr eyileggingu."

Hva er tt vi me v? A a hefi ekki urft nema hlftma til a gjreyilegga bygginguna?

a er ekki fyrr en frttin er lesin a a kemur ljs, a aeins munai hlftma, mia vi kveinn tmapunkt, a alger og umfljanleg eyilegging kirkjunar hfist.

Hin setningin, "Ekki munai nema 15-30 mntum a ekki tkist a bjarga Notre-Dame dmkirkjunni" felur sr tv neitandi or, en tveir mnusar eru sama og pls, og ber a forast slkt texta.

Setningin hefi liti allt ruvsi t ef tvtekning orsins "ekki" hefi veri felld t og setningin til dmis oru svona:

"Aeins munai 15-30 mntum a a mistkist a bjarga Notre-Dame dmkirkjunni."

Ea:

"Aeins munai 15-30 mntum a a tkist a bjarga Notre-Dame dmkirkjunni."


mbl.is Notre Dame var hlftma fr eyileggingu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Gamalt Alpine hjarta tekur kipp. Alpine A110 og Twingo valda v.

sjunda ratug sustu aldar var Renault Alpine sportbllinn eitt af eim fyrirbrum sem skp einna flesta drauma akstursglas ungs manns, sem hafi aeins tta ra ori skrur eigandi samt tveimur brrum snum a Renault Juvaquatre "Hagams" sem eigandi happdrttismia sem bllinn vannst .Renault 4CV

Arftaki Juvaquatre, Renault 4CV, var fyrsti franski bllinn sem fleiri en milljn eintk seldust af.

Hann var me vlina fyrir aftan afturhjl og krappari beygjuhring (8,4 m) en dmi hfu veri um ur.

sustu framleislurum hans var fari a sma aflmeiri bla af essari ger fyrir akstursrttir undir heitinu Gordini.Renault Apine

Var btt vi hestflum, grum og fleiru 4CV og Dauphine, sem kom fram 1956. essir blar voru lttir, aeins 600 til 700 kl og v furu sprkir tt vlarnar vru minni en tvfalt yngri blum, sem eir kepptu vi akstursrttum.

En byrjun sjunda ratugarins kom aal draumabllinn fram, Alpine A110, byggur undirvagni og driflnu 4CV og meira a segja me sama hjlhafi, 2,10 m, en me lttri og lgri sportlegri yfirbyggingu lttum efnum, svo a bllinn var aeins rm 600 kl, og ar af leiandi islegur keppnisbll ralli me.

Vlin a vsu fyrir aftan hjl og v urfti mikla frni til a ra vi blinn beygjum og sviptingum en gamani ess meira, og splgripi srflokki, rtt eins og Porsche.

ttunda ratugnum fru Alpine menn a taka a Renault 5 og gera hann aflmeiri og auka afl og akstursgetu. Hann var a vsu framdrifinn og engin tlitsbreyting fr venjulegri fimmu, en samt me Alpine tegundarheitinu.Renault_5_GTL_Schaffen-Diest_2015

Bllinn var aeins 850 kl og hgt a f hann undir heitinu Renault 5 Alpine me 93ja hestafla 1397 cc vl og loksins rttist draumurinn um Renault 5 keppnisbl akstursrttum, sem veitti mlda akstursnautn og rangur, tt vi bla me tvfalt meira afl vri a etja.

Afli rauk upp rallinu essum tma, en 130 hestfl var hmark ess sem hgt var a bja Renault 5 turbo.Renault Twingo

v var brugi a r a breyta afturenda blsins og breikka hann setja ar niur vlina a aftan fyrir framan afturhjlin me afturdrifi. S vl var me 160 hestafla 1397 cc vl me forjppu sem staalbna og hgt a tjna hana upp 200 hestfl.

N dgunum mtti sj slkan bl kappastursatrii James Bond mynd me Sean Connery sjnvarpi Smans, sem tekin var essum rum, og gamalt Alpine hjarta tk kipp, v a draumurinn um a komast Renault 5 af essari mgnuu ger hafi ekki rst.

nunda ratugnum fru Alpine verksmijurnar a sma nja tgfu af Alpine sportblnum, en hann ni aldrei flugi.

sustu rum hafa eir hj Renault og Alpine hins vegar heldur betur teki vi sr og framleia n tvo bla me vl og drif aftur , Alpine A110 og Renault Twingo.

Og loks fr Porsche verulega samkeppni.

Vegna ess a drifi er ekki a framan Twingo nttu hnnuir hans og systurblsins Smart Forfour s a me v gera kleyft a leggja miklu meira stri og f t miklu krappari beygjuhring en gerist og gengur, enn krappari en 4CV snum tma.

Og me vlina liggjandi undir afturstinu losnar Twingo a mestu vi rasssveiflur bla me vlar fyrir aftan afturhjl, en vihalda gu drifgripi, einkum upp brekkkur.


mbl.is Alpine tekur fram r Porsche
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Einsttt afrek, en ekki alveg n hlistu. Foreman.

a afrek Tiger Woods a rfa sig upp r skustnni sem hann fll fyrir 12 rum flestum svium er hugsanlega a mesta af essu tagi hj rttmanni fremstu r heiminum.

En er a ekki alveg vst, tt v hafi veri haldi fram.

Ekki m ekki gleyma hinu trlega afreki hnefaleikarans George Foreman, sem vann a nju einstri endurkomu heimsmeistaratitil ungavigt hnefaleikum 20 rum eftir a hann tapai tigninni 1974 hinum frga bardaga "Rumble in the jungle" vi Muhammad Ali.

Vi tk rautaganga, og eftir aumkjandi sigur fyrir Jimmy Young 1977 fll Foreman alveg saman og snerti ekki boxhanska heil tu r bestu aldri venjulegs hnefaleikara.

Hann byrjai san aftur 37 ra gamall, svipuum aldri og margir heimsmeistarar undan honum hfu misst tignina egar aldurinn stti , enda hafi enginn heimsmeistari ungavigt ori eldri en 37 ra sem heimsmeistari.

Stundum hefur veri sagt a rtugsaldur s hinn "vafasami aldur" hnefaleikara hva snertir snerpu og hraa sem eir veri a hafa og Foreman byrjai a nju sj rum eldri en a.

Hann var 46 ra egar hann ni takmarki snu, nu rum eldri en nstelstu heimsmeistarnir hfu veri, en Woods er 43ja ra.

Golfmeistarar geta vnst a endast lengur toppnum en ungavigtarmeistarar boxi, svo a Wood eygir n mguleika v a n Gullbirninum Jack Nicklaus hva snertir sigra risamtum.


mbl.is Veit ekki hvort hann er hyggjufullur
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Frarkirkjur koma vi sgu tveimur skum brunum.

Vi slendingar eigum einn bruna sgu okkar ar sem mikil menningarvermti fru forgrum, sem snertu dpstu rtur okkar menningar.

a er bruninn mikli Kaupmannahfn 1728, sem var hfuborg slands, egar ekki tkst a bjarga hluta handritasafns rna Magnssonar, ar sem forgrum fru metanleg handrit.

fr eldurinn mikli me eyingarafli snu um Frarkirkjuna dnsku rija sinn sgu hennar, og urfti a endurbyggja hana.

Mikil menningar- og listarvermti eru hfi frnsku kirkjunni, en eirri dnsku eru meal annars listaverk slensk-danska myndhggvarans Bertel Thorvaldsen.

Auvita grarlegur strarmunur dnsku og frnsku Frarkirkjunni, en handritin sem eyilgust i hinum mikla eldi Kaupinhafn 1728 voru drmt og rijungur Kaupmannahafnar brann.

N horfa Frakkar einhvern mesta menningargimstein sinn brenna beinni tsendingu, og bi eim bruna og brunanum Kaupmannahfn koma Frarkirkjur hfuborgum vi sgu.


mbl.is Notre Dame bjarga fr gjreyileggingu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

N afer vi a skoa hag fyrirtkja: Skoa bara tekjuhliina.

egar frttir birtast n af huga hj ramnnum missa ferajnustufyrirtkja um stofnun lggjaldaflugflags, leiir a hugann a v hvernig eir meti mguleikana v me v a skoa, hvernig rekstur slks flags geti ori arbr.

eir skoa bi tekjur og gjld, debet og kredit.

frttum Stvar 2 grkvldi birtist hins vegar n afer vi a meta hag fyrirtkja ea hluta eirra me vi a segja bara frttir af tekjuhliinni af Krahnjkavirkjun, en lta tgjaldahliina skoaa.

Enda koma frttir af afkomu Landsvirkjunar og einstakra hluta hans me skooun bum hlium rekstrar rlega fr fyrirtkinu og hafa v veri sagar.

En umrddri frtt br svo vi a greint var fr v liti Ketils Sigurjnssonar a raforkusala Krahnjkavirkjunar vri 11-12 milljarar ri.

a er a vsu frtt t af fyrir sig a essi upph s nefnd, v a sluveri hefur fr upphafi veri "viskiptaleyndarml." tt glggir menn eins og Ketill og Sveinn Aalsteinsson hr um ri, hafi me v a nota einfalda rliu geta komist nrri leyndarmlinu, sem flst allt of lgu orkuveri.

Bir fengu bgt fyrir hj strijunni, og var frlegt a fylgjast me v hvernig strijufyrirtki hrktu Ketil fr v a halda t hinu ga Orkubloggi snu snum tma svo a hann var a leggja a niur.

a var sem sagt frtt a talan yri nefnd eins og gert var grkvldi, en egar gefi var skyn a essi upph yri aaluppistaan Aulindasji krnai gamani, v a var gersamlega skauta fram hj gjaldahliinni sem felst meal annars afborgunum af strum lnum og rum tgjaldalium vegna virkjunarinnar.

etta er vgast sagt varasm afer eins og sst v, ef WOW air hefi veri rkisreki flugflag og birt hefi veri frtt um miklu hrri tekjuhli hj WOW en hj Krahnjkavirkjun og framhaldinu greint fr mguleikunum v a essar tekjur gtu ori meginsto i aulindasji tengdum fluginu.

A vsu var forstjrinn frttinni spurur um skuldirnar en ekkert svar fkkst, aeins a vonast vri til a orkuveri hkkai 2028.

Og engar upphir voru nefndar varandi tgjaldahliina.

En setjum sem svo a mti 12 milljara rlegri orkuslu komi 11 milljarar mti.

er upphin, sem skiptir mli, eins milljars arlegur hagnaur. a er tlf sinnum minni upph en s upph, sem frttin snerist um.

N er a a vsu s munur rekstri WOW og Krahnjkavirkjunar a WOW var reki me tapi en Krahnjkavirkjun er sg rekin me hagnai.

S hagnaur, meira a segja a mati nverandi forstjra ur en hann tk vi v starfi, var hins vegar allt of ltill fr upphafi, og aulindarentan af virkjuninni langt fyrir nean a sem elilegt hefi veri a mati Indria H. orlkssonar fyrrverandi rkisskattstjra, sem tti a vita hva hann er a segja.

Og versta atrii var ekki nefnt sjnvarpfrtt grkvldsins, a Alcoa var me srstku og einstu kvi samningum um virkjunana, a nota bkhaldsbrellur til ess a sleppa alveg, j alveg vi a a borga nokkurn tekjuskatt af v strgrafyrirtki sem lveri er skjli frinda og lgs orkuvers.

Mat framlagi Krahnjkavirkjunar til hugsanlegs Aulindasjs hltur a urfa a hlta v hve str gahlutur hennar er af heildarga Landsvirkjunar ar sem margar virkjanir eru skuldlausar.


mbl.is nokkur hugi til staar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Bestu lyfjafringana lka verlaunapallana?

Einhvern tma hr rum ur, egar umrur um lyfjanotkun rttamanna var sem hvrust, var sagt hlfkringi, a ef svo hldi fram sem horfi yri sanngjarnast a lyfjasrfringur hvers rttamanns verlaunapalli, fri me honum upp verlaunapallinn.

a yrfti nefnilega mikla vinnu og tsjnarsemi til ess a stjrna annig neyslu afreksflks, a a slyppi gegnum nlarauga lyfjaprfa.

fyrstu rum essarar neyslu voru fjlmrg atrii sem bentu til neyslu stera og annarra efna, sem breyttu renglulegum unglingum uppblsin vvatrll, og afreksmnnum vi aldur, sem voru jafnvel farnir a dala, menn sem fru allt einu a strbta rangur sinn svo vintralegan htt a merkilegt var, a eim tma yri engin umra um a.

egar snski kringlukastarinn Ricky Bruch jtai strfellda steranotkun voru menn agndofa yfir umfangi mlsins.

Hneykslin hafa veri mrg, svo sem frnsku hjlreiakeppninni Tour de France og egar Ben Johnson var sviptur lympugulli og heims- og lympumeti Seoul 1966.

tlit Mike Tyson og Evander Holyfield var keimlkt tliti Johnsons bardaganum 1997, ar esm Tyson beit stykki r eyra Holyfield.

Vita er a marga virkar lyfjanotkun persnuleika manna og gerir rsargjarna.

a fyrirbri orai Ptur Ptursson lknir Akureyri, sem hafi deilt opinberlega lyfjanotkunina eftirfarandi vsu:

Tyson an telja m.

tel g ruggt vera,

a bullur r, sem btaog sla

brki allar stera.


mbl.is Fjalli viurkennir steranotkun
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Seldar rgerir, sem ekki voru framleiddar ri sem skr var?

Engar rannsknir virast hafa fari fram v hve algengt a s hr landi, a blainnflytjendur geymi bla svo lengi selda og skra, a egar eir eru loks seldir su eir ornir ri eldri ea meira en skr er skrningarskrsteininum.

a tti ekki a vera gild vibra, a slensk yfirvld hafi ekki tk a nlgast vottun um a hvaa dag vikomandi bll taldist sluhfur og fullgild vara nkominn af fribandinu upprunalandinu.

Ea a ekki s hgt a hafa kerfi annig, a dagsetningin komu blsins til landsins s skr en ekki skrningardagur.

Fyrir utan rs skekkju uppgefnum aldri, er einnig um a a ra, a kyrrstaa nsmas bls heilt r ea meira getur um sumt valdi skemmdum ea tringu sem tti a verfella blinn vermati.

Suhafa er kunnugt um tilfelli, ar sem bll er skrur rger 2014 tt a r hafi enginn bll af essari ger veri framleiddur, v a nnur ger me nju nafni, rlti strri, tk vi af honum.

2013 er sasta framleislur bls af essari ger llum blahandbkum, og ess vegna er aldur blsins falinn ef kaupandinn veit ekki hvers kyns er.

Tilfrsla aldri bls felur sr blekkingu, sem getur veri jafngild 20-30 klmetra sund tilfrslu klmetrastu vegalengdamli, vegna ess a fyrsta ri fellur bllinn langmest veri, ea um allt a fjrung.

fyrrnefndu tilfelli var kaupandanum vegna ekkingu blgerum kunnugt um hinn rtta aldur blsins, sem umboi bau me umtalsverum afsltti, svo a veri var t af fyrir sig rtt essu tilfelli.

a er raunar gamalkunnugt fyrirbrigi a framleiendur skri nja bla af annarri rger en hn er framleidd.

etta var meginreglan ratugum saman hj bandarskum blasmium, sem kynntu njar rgerir oft ssumars ea a hausti rinu ur en samsvarai v sem gefi var upp og auglst.

Sustu blar af rgerinni 1956 voru yfirleitt seldir ssumars og 1957 rgerirnar kynntar og seldar nokkrum mnuum ur en ur en ri 1957 gekk gar.

En nju rgerirnar voru svo rkilega auglstar um lei og framleisla eirra hfst, a allir vissu hvers kyns var.

Ekki er suhafa kunnugt um hvernig rgerir bla voru skrar nskrningum vestra, en yfirleitt vissu kaupendur um aldur blanna sem eir keyptu.

Ef hgt er rttilega a kvarta yfir sinnuleysi slenskra yfirvalda varandi strfelld fjrsvik me tilfrslu vegalengdamlum bla, m lka telja slensk yfirvld fyrir a rannsaka ekki lka skrningar gera skrningarvottor bla.


mbl.is Mli oli ekki frekari tafir
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

"Jrin hefur ekki gleypt Geirfinn." Hvers vegna ekki?

Gumundar- og Geirfinnsmli, einkum hvarf Geirfinns, voru annig handleikin af lgreglu, fjlmilum og raunar jinni snum tma, a enn eru a koma fram kenningar og tilgtur um au, sem ekki hafa heyrst ea sst fyrr.

a er elilegt, ekki bara vegna ess a aldrei fundust lk, morvopn n neitt anna bitasttt varandi hvrfin, heldur sst greiniiega a ll rannsknin og mlatilbnaurinn voru me eim endemum, a n hafa sakborningar, a einum undanskildum, v miur, veri sknair eftir alltof langan drtt v a mli yri gert upp.

Rannsknin, margfld mannrttindabrot, pyntingar, harri voru notu spart, og ekki sur a, a enda tt mis ggn og framburir kmu fram, sem hefi urft a rannsaka, var forast a fjalla um neitt sem gti skrt hvrfin annan veg en a einbeittur vilji kruvaldsins um sakfellingu ungmenna ni fram a ganga.

snum tma notai Dav Oddsson, verandi forstisrherra, ori "dmsmor" um etta, en a or er nota viri merkingu um svona fyrirbri.

"Jrin hefur ekki gleypt Geirfinn" segir fyrirsgn Morgunblasins um nja heimildamynd, ar sem hugsanlegur angi mlsins er kannaur fyrsta sinn heimildamynd.

Suhfundur hefur neyst, vegna trnaar vi vimlendur, til a vihalda nafnleynd eirra og ba eftir v a eir stgi fram sjlfir og segi sgur snar.

Og einn vitnisbururinn er ess elis, a fyrirsgnin s arna orkar a minnsta kosti tvmlis.


mbl.is Hv klnai sl elskhugans?
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband