Yfirtungumįliš enskan. Dęmi: Viktor Hśgó og snilldar nżyršiš "snśningspunktur."

Žegar stjórnarskrį stjórnlagarįšs var ķ smišum var hugaš aš stöšu tungumįla ķ stjórnarskį annarra žjóša. 

Kom ķ ljós, aš žar sem tungumįl voru sérstaklega nefnd var žaš oftast vegna réttar žjóšernisminnihluta eins og sęnskumįlandi ķ Finnlandi. 

Ķ Sviss er stranlega gętt jafnvęgis į milli tveggja ašal tungumįla landsins, žżsku og frönsku. 

Til dęmis er įrlegt stórt og ķtarleg yfirlitsbók tķmaritsins Autombil revue yfir bķla heims tvöfalt stęrra en ella til žess aš fróšleikurinn birtist tvöfaldur, sami textinn birtur bęši į frönsku og žżsku.  

Viš athugun į įstandinu hér į landi fyrir tķu įrum kom ķ ljós aš staša ķslenskunnar vęri nokkuš trygg ķ einstökum lögum og reglum į hinum żmsu svišum žjóšlķfsins.

En į ašeins tķu įrum viršist hröš framsókn enskunnar hafa breytt žessu harkalega. 

Fyrir tķu įrum hefši žaš žótt óhugsandi aš forrįšamenn ķ helsta atvinnuvegi žjóšarinnar krefšust žess aš enska fengi sérstakan sess nokkurs konar yfirtungumįls ķ atvinnugreininni. 

Ef žróunin veršur jafn hröš į nęstu tķu įrum, mun sannast aš žaš hafi veriš mistök aš festa ekki ķslenskuna ķ sess ķ stjórnarskrį. 

Forréttindastaša enskunnar lżsir sér į marga lund, ekki ašeins ķ stöšu hennar gagnvart ķslenskri tungu, heldur lķka ķ stöšu hennar gagnvart öšrum tungumįlum. 

Aš undanförnu hafa veriš sżndir afar vel geršir žęttir ķ sjónvarpi um franska stórskįldiš og stjórnmįlamanninn Victor Hugo. 

Žótt žęttirnir séu į ensku, er žess vandlega gętt, aš žegar ašalpersónan er įvörpuš eša um hana talaš ķ žįttunum sé nafniš boriš fram upp į franskan mįta: "Viktor Ygó".  

Kannski tķu til tuttugu sinnum ķ hverjum žętti. 

En ķ öllum kynningum ķ ķslenska sjónvarpinu er hins vegar talaš um "Viktor Hśgó". 

Žegar sķšuhafi lék ķ leikritinu Vesalingunum ķ Išnó 1953 var heiti skįldsins įvallt boriš fram upp į franskan mįta. Og var ķ marga įratugi eftir žaš. 

Sķšuhafi hafši samband viš Sjónvarpiš śt af žessu ķ sķšustu viku, en ekkert hefur breyst enn. 

Kannski veršur nęsta skref aš hętta aš bera nafn De Gaulle fram į franskan mįta?

Stutt er sķšan nafn žżska kappakstursmannsins Mikaels Schumachers var boriš fram meš enskum framburši: Mękel.  

Og borgarnöfn eins og Le Havre eru borin rangt fram. 

Nżlega sagši ķžróttafréttamašur frį žvķ aš ķ golfmóti einu hefšu oršiš kaflaskil ķ mišjum klķšum.

Ķslenskan į mörg góš orš um žetta hugtak, "turning point" eša "turnaround" į ensku, svo sem žįttaskil, umskipti, kaflaskil, umbreyting, vendipunktur o. s. frv. en ekkert af žeim virtist tiltękt fyrir vesalings fréttamanninn, heldur reyndi hann samt sitt besta og fann upp žetta lķka frįbęra nżyrši: "snśningspunktur"! 

Hafa žaš eins lķkt enska oršinu og hęgt vęri, en žaš er eitt af einkennum af forréttindasókn enskunnar, og kannski žaš lśmskasta, aš viš erum smįm saman hętt aš geta hugsaš į ķslensku og finnum ekki lengur ķslensk orš til aš tjį okkur. 

P.S.  Ķ kvöld var staglast ķ dagskrįrauglżsingu į Viktori Hśgó margsinnis. Žetta viršist tapaš spil. 


Ekki spurning um hvort, heldur hvenęr. Žvķ fyrr žvķ betra.

Skriftin er į veggnum 78 smit, žau flestu ķ nķu mįnuši. Appelsķnugulur litur į Ķsland og jafnvel raušur. Af žvķ leišir: Žvķ fyrr žvķ betra, žvķ annars geta afleišingarnar oršiš mun verri en ella. 

Žvķ mišur var sś įkvöršun aš innleiša nokkurs konar kżrnar śt į vori įstand fyrir mįnuši lang lķklegasta įstęša žess įstands, sem nś er komiš upp.   


mbl.is Leggur til ašgeršir innanlands
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Žarf alltaf nógu fręga śtlendinga til aš meta ķslenska nįttśru?

Kirkjufell, Reynisfjara, Fjašraįrgljśfur, Hraundrangi, Heršubreiš og Tröllakrókar hafa veriš til ķ žśsundir įra, og žessi nįttśrufyrirbęri veriš sżnd og kynnt ķ bókum og kvikmyndum ķ meira en hįlfa öld aš minnsta kosti. 

Žegar Emil Björnsson dagskrįr- og fréttastjóri féllst į žį hugmynd upp śr 1970 aš lįta myndskreyta žjóšsönginn ķ lok dagskrįr meš loftmyndum af svona völdum fyrirbrigšum, vakti žaš athygli um hrķš, en samt var eins og žaš žyrfti meira til, žvķ aš žaš virtist žaš vera nišurstašan į rįšstefnu um žessi mįl fyrir um tuttugu įrum aš ekkert af žessu vildu erlendir feršamenn sjį, heldur vęri žaš Hallormsstašaskógur sem myndi heilla žį mest og draga žį til Ķslands.  

Žetta fullyrti einn ķslenski rįšstefnugesturinn ķ lok rįšstefnunnar af žvķlķkum sannfęringarkrafti, sem hann sagši byggša į meira en hįlfrar aldar reynslu sinni, aš eftir žvķ var munaš ķ lok rįšstefnunnar, enda hafši žessi öflugi "įhrifavaldur" žį strunsaš śt af rįšstefnunni meš miklum lįtum og ókvęšisoršum um hina ömurlegu og frįhreindandi aušn og grjót  sanda, fjöll og firnindi į hįlendi lansdins, sem verra en einskis virši. 

En į žessum tķma var enginn Justin Bieber eša samsvarandi erlendar rokkstjörnur til, sem gįtu komiš hinum atkvęšamikla śtgöngumanni af rįšstefnunni og skošanasystkinum hans til vištals um, aš ķslenska oršiš heimskur er upphaflega dregiš af žvķ aš viškomandi dęmi alla veröldina śt frį sjónarhól sķnum heima viš. 

 


mbl.is Fręgasta fjall Ķslands?
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Bloggfęrslur 22. jślķ 2021

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband