Yfirtungumįliš enskan. Dęmi: Viktor Hśgó og snilldar nżyršiš "snśningspunktur."

Žegar stjórnarskrį stjórnlagarįšs var ķ smišum var hugaš aš stöšu tungumįla ķ stjórnarskį annarra žjóša. 

Kom ķ ljós, aš žar sem tungumįl voru sérstaklega nefnd var žaš oftast vegna réttar žjóšernisminnihluta eins og sęnskumįlandi ķ Finnlandi. 

Ķ Sviss er stranlega gętt jafnvęgis į milli tveggja ašal tungumįla landsins, žżsku og frönsku. 

Til dęmis er įrlegt stórt og ķtarleg yfirlitsbók tķmaritsins Autombil revue yfir bķla heims tvöfalt stęrra en ella til žess aš fróšleikurinn birtist tvöfaldur, sami textinn birtur bęši į frönsku og žżsku.  

Viš athugun į įstandinu hér į landi fyrir tķu įrum kom ķ ljós aš staša ķslenskunnar vęri nokkuš trygg ķ einstökum lögum og reglum į hinum żmsu svišum žjóšlķfsins.

En į ašeins tķu įrum viršist hröš framsókn enskunnar hafa breytt žessu harkalega. 

Fyrir tķu įrum hefši žaš žótt óhugsandi aš forrįšamenn ķ helsta atvinnuvegi žjóšarinnar krefšust žess aš enska fengi sérstakan sess nokkurs konar yfirtungumįls ķ atvinnugreininni. 

Ef žróunin veršur jafn hröš į nęstu tķu įrum, mun sannast aš žaš hafi veriš mistök aš festa ekki ķslenskuna ķ sess ķ stjórnarskrį. 

Forréttindastaša enskunnar lżsir sér į marga lund, ekki ašeins ķ stöšu hennar gagnvart ķslenskri tungu, heldur lķka ķ stöšu hennar gagnvart öšrum tungumįlum. 

Aš undanförnu hafa veriš sżndir afar vel geršir žęttir ķ sjónvarpi um franska stórskįldiš og stjórnmįlamanninn Victor Hugo. 

Žótt žęttirnir séu į ensku, er žess vandlega gętt, aš žegar ašalpersónan er įvörpuš eša um hana talaš ķ žįttunum sé nafniš boriš fram upp į franskan mįta: "Viktor Ygó".  

Kannski tķu til tuttugu sinnum ķ hverjum žętti. 

En ķ öllum kynningum ķ ķslenska sjónvarpinu er hins vegar talaš um "Viktor Hśgó". 

Žegar sķšuhafi lék ķ leikritinu Vesalingunum ķ Išnó 1953 var heiti skįldsins įvallt boriš fram upp į franskan mįta. Og var ķ marga įratugi eftir žaš. 

Sķšuhafi hafši samband viš Sjónvarpiš śt af žessu ķ sķšustu viku, en ekkert hefur breyst enn. 

Kannski veršur nęsta skref aš hętta aš bera nafn De Gaulle fram į franskan mįta?

Stutt er sķšan nafn žżska kappakstursmannsins Mikaels Schumachers var boriš fram meš enskum framburši: Mękel.  

Og borgarnöfn eins og Le Havre eru borin rangt fram. 

Nżlega sagši ķžróttafréttamašur frį žvķ aš ķ golfmóti einu hefšu oršiš kaflaskil ķ mišjum klķšum.

Ķslenskan į mörg góš orš um žetta hugtak, "turning point" eša "turnaround" į ensku, svo sem žįttaskil, umskipti, kaflaskil, umbreyting, vendipunktur o. s. frv. en ekkert af žeim virtist tiltękt fyrir vesalings fréttamanninn, heldur reyndi hann samt sitt besta og fann upp žetta lķka frįbęra nżyrši: "snśningspunktur"! 

Hafa žaš eins lķkt enska oršinu og hęgt vęri, en žaš er eitt af einkennum af forréttindasókn enskunnar, og kannski žaš lśmskasta, aš viš erum smįm saman hętt aš geta hugsaš į ķslensku og finnum ekki lengur ķslensk orš til aš tjį okkur. 

P.S.  Ķ kvöld var staglast ķ dagskrįrauglżsingu į Viktori Hśgó margsinnis. Žetta viršist tapaš spil. 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Žegar flóšin miklu voru ķ Žżskalandi, um daginn, var fylkiš Nordrhein-Westfalen mikiš ķ fréttum rķkisśtvarpsins. Stundum var žaš nefnt sķnu žżska heiti, en oftast var žaš kallaš, "Noršurrķn-Vestfalķa".

Hvaša stefnu hefur rķkisśtvarpiš ķ notkun erlendra stašaheita?  Veršur kannski fariš aš tala um "Mśnkaborg" og "Žusslaražorp" ķ staš München og Düsseldorf?

Höršur Žormar (IP-tala skrįš) 22.7.2021 kl. 21:22

2 Smįmynd: Ómar Ragnarsson

Af og til slęšast inn heitin Munich, Cologne, Turin. Upp į ensku skal žaš vera. 

Ómar Ragnarsson, 23.7.2021 kl. 00:12

3 identicon

Lķklega verša fįir til aš skilja texta žķna Ómar og ennžį fęrri til aš skilja afstöšu žķna varšandi žitt samžykki aš alžjóšavęša Ķsland meš stjórnarskrį sem  mun eyša aš lokum tungumįli okkar " for ever "

Heišar Žór Leifsson (IP-tala skrįš) 23.7.2021 kl. 02:30

Bęta viš athugasemd

Hver er summan af nķu og įtjįn?
Nota HTML-ham

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband