Misskilinn kóngur um sumt og einnig žjóš hans.

Dagbękur sķšasta kóngsins yfir Ķslandi geta gefiš breytta mynd af honum ķ augum margra, og žį um flest betri mynd en viš höfšum haft af honum įšur. 

Jónas frį Hriflu, lķklega stjórnmįlamašur 20. aldarinnar į Ķslandi, gaf meš Ķslandssögu sinni bżsna einhliša mynd af Dönum og samskiptum žeirra og konunganna ķ Kaupmannahöfn viš Ķslendinga. 

Į žeim öldum sem smįžjóšir Evrópu voru aš mestu undir yfirrįšum stórvelda og nżlenduvelda, sést af samanburši į milli žessara smįžjóša, aš śr žvķ aš Ķslendingar uršu į annaš borš aš vera undir erlendum yfirrįšum, voru Danir žeir skįstu. 

Lķklega er ķslenska sjįlfstęšisbarįttan sś eina, sem ekki kostaši neitt mannslķf og heldur ekki aš menn vęru fangelsašir. Hvaš žį, aš helsti leištogi sjįlfstęšisbarįttunnar vęri į launum hjį herražjóšinni. 

Jónas frį Hriflu talaši ekki vel um Kristjįn tķunda og af dagbókum konungs sést, aš Kristjįn tķundi var tilfinninganęmur mašur sem įtti oft erfitt aš skilja ķslenska stjórnmįlamenn, og lįi honum žaš enginn. 

Hugleišingar hans ķ žį veru ķ kjölfar afdrifa Uppkastsins svonefnda, aš senda herskip til Ķslands til žess aš taka ķ lurginn į žessum óstżrilįtu og hviklyndu ķslensku žingmönnum og žjóš žeirra, hafa kannski ekki rist djśpt, heldur fannst hinum tilfinninganęma krónprinsi, sem Kristjįn var žį, aš fašir hans, sennilega mesti Ķslandsvinur allra konunganna, hefši ekki įtt žaš skiliš aš svona fęri. 

Af dagbókunum mį sjį, aš fljótlega gerši Kristjįn sér grein fyrir žvķ, aš fyrr eša sķšar myndu Ķslendingar verša frjįls og fullvalda žjóš og eftir žvi sem į leiš, sį hann aš stofnun lżšveldis yrši langlķkasti möguleikinn. 

Žetta samband hans viš Ķslendinga minnti svolķtiš į samband föšur viš baldinn son sinn, sem hann veit aš muni fara aš heiman og verša sjįlfstęšur. 

Ķ augum konungs Ķslendinga voru Ķslendingar žjóš hans hvaš žessi samskipti snerti, og fašir hans, Frišrik įttundi, hafši einmitt talaš um žjóširnar sķnar tvęr ķ fręgri ręšu, sem hann hélt viš Kolvišarhól ķ Ķslandsferš sinni 1907. 

Kristjįn kvešst ķ dagbók sinni 1917 vera oršinn žreyttur į žvķ hviklyndi Ķslendinga, aš žegar Danir vęru bśnir aš gefa eftir ķ einhverju deilumįli, vęri žaš segin saga aš Ķslendingar byrjušu aftur į sama kvabbinu meš endurnżjušum kröfum. 

Ķ stašinn fyrir žetta endalausa žras vęri kominn tķmi til aš safna žessum įgreiningsmįlum saman ķ einar endanlegar samningavišręšur um samband Danmerkur og Ķslands.  

Kristjįn var ešlilega tregur til aš samžykkja hina óvenjulegu mįlsgrein sem žżddi aš Ķslendingar slitiš sambandinu aš fullu eftir 25 įr, en hlustaši žó į žį Dani, sem töldu aš Ķslendingar myndu einfaldlega koksa į slķku vegna žess aš žeir hefšu ekki efni į žvķ. 

En įlyktanir Alžingis 1928 og 1937 sżndu eindreginn vilja Ķslendinga og meš strķšsgróšanum frį og meš 1940 auk raunverulegra valdaskipta meš stofnun embęttis rķkisstjóra var leišin til lżšveldis meš blessun Breta og Bandarķkjamanna greiš. 

Sķšuhafa fannst athyglisvert ķ vinnu vegna bókar um hugsanlegt hernįm Žjóšverja ķ októberbyrjun 1940, hve mikiš var gert śr žvķ ķ Reykjavķk, žegar konungurinn įtti stórafmęli rétt fyrir hugsanlega žżska innrįs.  

Og sķšuhafa er enn ķ barnsminni žegar fįnar blöktu hvarvetna haustiš 1943 og hann spurši afa sinn: "Af hverju eru alls stašar svona fįnar?" 

Og afi Ebbi svaraši: "Žaš er veriš aš flagga fyrir kónginum." Og ķ kjölfariš kom fróšleikur um sonardóttur hans, sem vęri lķka žriggja įra, og ęvintżrin um son karls og kerlingar ķ koti sem hreppti kóngsdótturina fengu į sig dżpri blę ķ huga drengsins. 

Dagskrį var ķ śtvarpinu og ķ Dómkirkjunni var messa helguš konunginum. 

Bęši viš innrįs Rśssa ķ Finnland 1939 og hernįm Danmerkur og Noregs ķ aprķl 1940 sżndu Ķslendingar hinum norręnu vinažjóšum mikla samśš.  

 


mbl.is Afhenti Gušna merka minnispunkta
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Ég held aš 25 įra klausan hafi aldrei upphįtt og varla heldur ķ hljóši veriš tślkuš svo aš Ķslendingar ętlušu aš afskaffa Dani og stofna lżšveldi.  Žaš er svo varla fyrr en meš hernįmi Danmerkur aš einhverjum dettur žetta ķ hug ķ fullri alvöru.  Mį til dęmis lesa um žetta hér: http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=399344&pageId=7012655&lang=is&q=Stofnun%20l%FD%F0veldis

Thorvaldur Sigurdsson (IP-tala skrįš) 2.12.2018 kl. 20:32

2 Smįmynd: Ómar Ragnarsson

Žetta rķmar hvorki viš žaš sem konungur sjįlfur fékk į tilfinninguna, samkvęmt dagbókunum, einkum ķ kringum Alžingishįtķšina 1930, né heldur įkvešnar yfirlżsingar Alžingis 1928 og 1937. 

Skömmu fyrir strķš kom Stauning til Ķslands, og žį var kreppan hvaš dżpst vegna Spįnarstrķšsins og Hambros bandi įtti nįnast Ķsland. Žį voru komnar vomur į einhverja Ķslendinga, en 1940 gerbreyttist žaš allt. 

Ómar Ragnarsson, 2.12.2018 kl. 21:16

3 Smįmynd: Mįr Elķson

Frįbęrt hjį žér Ómar ! - Hafšu žakkir fyrir vel skrifašann og śtfęršann pistil.

Mįr Elķson, 2.12.2018 kl. 21:37

4 identicon

Jį. Hvar getur mašur annars séš žesar dagbękur kóngsa? Hafa žęr komiš almenningi fyrir sjónir?

Hitt er žó dagljóst aš žaš žurfti ótrślegar lögfręšilegar ęfingar til aš sannfęrast um aš uppsögn sambandslagasamningsins, skv. įkvęšum hans sjįlfs, žżddi stofnun lżšveldis og spark ķ kónginn. Žvķ gerir Svanur grein fyrir ķ grein sinni ķ Skķrni sem ég vitnaši til hér aš ofan.

Žorvaldur Siguršsson (IP-tala skrįš) 3.12.2018 kl. 12:47

Bęta viš athugasemd

Hver er summan af įtta og fimm?
Nota HTML-ham

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband