Lķtiš gert śr frumbyggjanum.

Žaš er alveg nżtt aš refurinn hafi fyrst komiš til Ķslands į 16. til 19. öld og stangast į viš ótal heimildir um tilvist hans hér įšur en menn nįmu hér land. Hafi ķsbrś į litlu ķsöld gert honum kleift aš fara į milli Gręnlands og Ķslands, var enn traustari ķsbrś fyrir 11 žśsund įrum žegar sjįlf ķsöldin rķkti.

Žrįtt fyrir tilvist refsins įšur en menn komu er ekki aš sjį annaš en aš fuglalķf hafi veriš hér blómlegt fyrir landnįm žótt menn hafi ekki veriš til stašar til aš halda honum ķ skefjum.

Nįttśran sjįlf leitaši jafnvęgis ķ žeim efnum žvķ aš viš įkvešin mörk fór fęšuśrvališ aš minnka og refnum hętti aš fjölga af sjįlfu sér.

Alls stašar žar sem hvķti mašurinn nam lönd og įlfur gerši hann lķtiš śr frumbyggjunum, hvort sem žaš voru menn eša dżr.

Saga nżlenduveldanna ķ er vöršuš vošaverkum, drįpum, kśgun og aršrįni af mönnum, sem töldu sig žó vera kristna. Kjöroršiš var aš "höggva mann og annan."

Sišalögmįl indķįnažjóšflokka, sem mišaši aš žvķ aš višhalda sjįlfbęrri žróun, stunda ekki rįnyrkju og sjį svo um viš nżtingu gęša landsins aš ekki yrši gengiš į rétt og hagsmuni sjö nęstu kynslóša köllušu hinir hvķtu, kristnu menn "frumstęš."

Ķ Bandarķkjunum eyddu hvķtu landnemarnir vķsundahjöršum ķ hundraša žśsunda tali į örfįum įratugum į 19. öld og gortušu einstakir veišimenn sig af žvķ aš skjóta meira en žśsund dżr hver į įri.  

Meš žvķ aš stašhęfa aš refurinn hafi fyrst komiš til landsins į 16. til 19. öld er veriš aš gera hann aš ašskotadżri ķ staš žess aš višurkenna aš hann var frumbyggi žśsundir įra aftur ķ tķmann.

Minknum er formęlt sem ašskotadżri en žį er horft fram hjį žvķ aš gręšgisfullir menn fluttu hann inn og fullyrtu aš ekkert gęti fariš śrskeišis varšandi nżtingu į honum.

Enn ķ dag rķkir oft svipaš hugarfar žegar fariš er af staš ķ stórframkvęmdir og veifaš vķsindalegum sönnunum varšandi öryggi og hagkvęmni sem reynast sķšan rangar.


mbl.is Refur komst į ķsbrś til Ķslands
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Sęvar Óli Helgason

Žetta hlżtur aš hafa skolast eitthvaš til viš žżšingu... Ég trśi ekki aš vķsindamenn geti veriš svona heimskir...

Sęvar Óli Helgason, 22.9.2012 kl. 11:29

2 identicon

"gróf upp forn bein og leifar heimskautarefa į Ķslandi, sem viš aldursįkvöršun reyndust frį nķundu til tólftu aldar."

Žaš er ekki nóg aš lesa fyrirsögnina..

Hans Pétursson (IP-tala skrįš) 22.9.2012 kl. 12:35

3 identicon

Ekki er nś aš spyrja aš vķsindamanninum Ómari, alltaf fyrstur meš fimbulfambiš.

Hefur įratugareynsla žķn af störfum hjį ķslenskum fréttamišlum ekki kennt žér eitt eša neitt Ómar minn?

Illa launašir ķslenskir fjölmišlamenn kunna ekki, skilja ekki - og vilja ekki fara meš rétt mįl.

Hér er frumheimildin handa žér, ef žś treystir žér til aš lesa enskuna:

http://www.dur.ac.uk/research/news/item/?itemno=15280

Hilmar Hafsteinsson (IP-tala skrįš) 22.9.2012 kl. 12:41

4 Smįmynd: Gunnar Th. Gunnarsson

Refur og heimskautarefur er ekki žaš sama. Hér er veriš aš tala um aš heimskautarefir frį żmsum bśsvęšum hafi komist hingaš į litlu ķsöld og blandast refnum sem fyrir var.

Gunnar Th. Gunnarsson, 22.9.2012 kl. 12:51

5 Smįmynd: Žorsteinn Briem

Refirnir hér į Ķslandi blöndušust öšrum refum į "litlu ķsöldinni" į 16.-19. öld vegna ķss sem žį brśaši heimskautssvęšin.

Žannig skil ég nś žessa frétt.

"Ķsbrśin gerši refnum kleift aš sękja til Ķslands frį mismunandi heimskautasvęšum, svo sem frį Noršur-Amerķku, Gręnlandi og Rśsslandi."

"Genasamsetning refanna til forna [hér į Ķslandi į 9.-12. öld] var ętķš hin sama en nśverandi refastofnar į Ķslandi hafa fimm afdrįttarlaus genamengi."

Melrakki - refur.

"[Įriš] 1306 II. Forniannįll: Braut skip noršur viš Melrakkasléttu og tżndust nęr 70 manna."

"Heimskautsrefurinn eša fjallarefurinn er ein af tuttugu tegundum refa ķ heiminum og bżr nyrzt žeirra allra."

"Hann fęrši sig noršur eftir Evrópu meš hopandi ķsaldarjöklinum og varš hér eftir žegar ķsbrżr hans rofnušu og einnig er lķklegt aš refir hafi borizt hingaš meš rekķsnum frį Gręnlandi į ķsaįrum.

Žeir eru fylginautar hvķtabjarna langt śt į hafķsinn eins og Hansaleišangurinn varš var viš į įrunum 1869-70, žegar refur fannst mišja vegu milli Ķslands og Gręnlands.
"

Heimskautsrefurinn


Melrakkasetur Ķslands ķ Sśšavķk

Žorsteinn Briem, 22.9.2012 kl. 13:01

6 Smįmynd: Gunnar Th. Gunnarsson

Ég sé aš eldfjallafręšingurinn Haraldur Siguršsson, bloggar um sama efni og bullar enn eina feršina um vķsindaleg efni sem hann hefur ekkert vit į.

Žetta lķtilmenni hefur lokaš į athugasemdir mķnar viš pistla sķna og hef ég žó ekki sżnt honum ašra ókurteisi en žį aš draga ķ efa fullyršingar hans um loftslagsmįl. Gerši ég ekki annaš en aš taka undir fjölda athugasemda į žeim nótum. Vęntanlega verša innan tķšar bara fįir śtvaldir jįbręšur sem fį aš gera athugasemdir viš pistla hans.

Ómar er heišursmašur sem ekki lokar į fólk žó žaš sé ekki sammįla honum.

Gunnar Th. Gunnarsson, 22.9.2012 kl. 13:04

7 identicon

Frumheimildin (sjįlf greinin, ekki frétt um greinina):

http://rspb.royalsocietypublishing.org/content/early/2012/09/05/rspb.2012.1796.full.pdf+html

Ķ stuttu mįli er žaš sem greinin segir žaš aš heimskautarefurinn sem nam land hér eftir lok ķsaldar hafi veriš fremur einsleitur stofn dżra hvaš varšar arfgerš hvatbera ķ frumum refanna.

Į litlu ķsöld hafi hafķs oršiš nęgilega žéttur til aš leyfa nżjum stofnum (aftur śtfrį arfgerš) aš nema land og aš žeir refir sem nś lifa séu afkomendur bęši gamla stofnsins og "nżja blóšsins" sem kom til į kalda tķmabilinu fyrir 200-500 įrum.

Lokaśtgangspunktur greinarinnar er sķšan aš undirstrika mikilvęgi hafķss ķ višhaldi erfšafręšilegt fjölbreytileika į noršurslóšum, og aš minnkandi hafķs geti leitt til einangrunar mismunandi svęša.

Sęvar Ingžórsson (IP-tala skrįš) 22.9.2012 kl. 13:45

8 Smįmynd: Jón Bergsteinsson

Aš sjįlfsögšu var hér allt morandi ķ refum ķ žśsundir, tugžśsundir og hundruš žśsunda įra, ķ gegnum hin żmsu jökulskeiš og hlżskeiš ķsaldarinnar sem viš lifum į og alls ekki er enn lokiš, žótt fįvķsir ķmyndi sér žaš. Ķsbirnir hafa lķka örugglega veriš hér įlķka lengi, enda vķša góšar ašstęšur fyrir sel, helstu brįš žeirra. Žaš er alls ekki śtilokaš aš hér hafi veriš ķsbirnir aš stašaldri, žegar fyrstu landnįmsmennirnir komu, sbr. sagan af Hörleifi og birninum ķ skóginum. Sś saga er ekki eins frįleit og ętla mętti.

Jón Bergsteinsson, 22.9.2012 kl. 14:37

9 Smįmynd: Anna Sigrķšur Gušmundsdóttir

Ómar minn. Ég er sammįla žér um aš frumbyggjar af manna og dżrategundum, hafa veriš vanvirt, svķvirt og śtrżmd ķ Amerķku og vķšar ķ veröldinni, af "SIŠMENNTUŠUM" og sišblindum villidżrum heimsstjórnar-sešlabanka-stjórnendanna, (baktjalda-hvķslaranna).

Indķįnarnir voru og eru vķsdómsfólk, sem sišlaus gręšgisöfl höfšu engann sišferšisžroska til aš skilja!

Žvķ mišur višgangast žessar heims-bankaręningja-mafķu-śtrżmingar į heišarlegum frumbyggjum vķša um heim, enn ķ dag.

Žvķ mišur var minkur fluttur inn til Ķslands til ręktunar, sem fór svo śr böndunum, eins og flest mannanna verk gera oft. Ég hélt einu sinni aš minkurinn vęri grimmasta dżr sem finnst, en ķ seinni tķš hef ég komist aš žvķ aš "sišmenntuš" mannskepnu-stjórnsżslan er miklu grimmari en minkurinn.

Refurinn er ekki grimmur, žvķ hann drepur brįš sér til matar. Minkurinn er žeirri ónįttśru gęddur, aš drepa, bara til aš drepa. Nś er ég vķst ašeins komin śt fyrir efniš, aš blanda minknum ķ umręšuna. Afsakašu žaš Ómar.

Refurinn er aš mķnu mati frumbyggi, en žaš er ekki minkurinn. Žetta er mitt mat.

Hvorugum žessara villi-dżrategunda myndi ég bjóša aš bśa ķ nįgrenni viš mig. Žessi dżr myndu drepa mig og éta meš góšri lyst, įn žess aš ég gęti nokkra björg mér veitt, ef žau fengju aš fjölga sér of mikiš, og fengju of mikil völd.

M.b.kv.

Anna Sigrķšur Gušmundsdóttir, 22.9.2012 kl. 15:49

10 identicon

Um Pįl Hersteinsson į vef HĶ

"Žótt hann (refurinn) hafi lifaš hér fyrir landnįm og sé eina landspendżriš sem hefur borist

til Ķslands įn ašstošar manna nżtur hann ekki viršingar ķ"...

"Enginn hefur rannsakaš melrakkann betur hér į landi en Pįll Hersteinsson sem lést langt fyrir aldur fram haustiš 2011 en hann starfaši sem prófessor viš Lķf- og umhverfisvķsindadeild Hįskóla Ķslands til daušadags. Pįli žótti ešlilegast aš nota heitiš melrakki į tegundina enda gekk tófan ekki undir öšru heiti fyrstu aldir Ķslandsbyggšar.""

Sluppu engir refir śr bśrum eins og minkrinn og eignušust ķslenska maka?

Bergžóra Syguršardóttir (IP-tala skrįš) 24.9.2012 kl. 12:33

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband