Atburšir og įföll sem breyta heimssögunni.

Žegar litiš er į atburšarįsina ķ COVED-19 mįlinu sést aš žaš var ekki spurning um hvort, heldur hvenęr drepsóttarfaraldur af nżrri gerš yrši illvišrįšanlegur vegna žess aš rangt var brugšist viš, og menn vanmįtu vįgestinn af žvķ aš žeir höfšu sloppiš meš "žetta hafši reddast" ķ hlišstęšum tilfellum fram aš žvķ. 

Žegar svona gerist er žó sś von fyrir hendi, aš ekki verši į nż gerš sömu mistökin, og aš drepsóttarfaraldur meš žessar orsakir og mistök, verši fyrirbęri, sem hverfi śr sögunni. 

Heimssagan geymir fjölmargar hlišstęšur fyrirbęra, sem einfaldlega hurfu af sjónarsvišinu af žvķ aš menn sįu ķ hverju mistökin höfšu falist. 

Sem dęmi mį nefna stóru orrustuskipin, sem stórveldi heimsins héldu aš vęru öflugustu vopnin ķ sjóhernaši. Grķšarlegur eyšingarmįttur 15 žumlunga fallbyssna į skipum eins og HMS Hood,  voru talin atriši, sem geršu žessi bįkn ómissadi og ósigrandi ógnvalda ķ hernaši. 

Ķ Seinni heimssstyrjöldinni bundu nokkrar skelfilegar ófarir žessara skipa endi į tilvist žeirra. 

Meš tilkomu öflugra flugvéla, sem gįtu notaš stór flugmóšurskip, gerbreyttist vķgstašan ķ sjóhernaši og risastóru vķgdrekarnir hurfu einfaldlega lķkt og risaešlurnar höfšu gert ķ dżrarķkinu fyrir milljónum įra. 

Stóru orrrustudrekarnir höfšu einfaldlega oršiš hrikaleg tķmaskekkja. 

Sķšuhafa er enn ķ minni žegar fyrstu faržegažoturnar, De Havilland Comet, komu til sögu snemma į sjötta įratugnum og sżndust ętla aš gerbylta flugsamgöngum, tvöfalt hrašfleygari en gömlu vélarnar meš bulluhreyflana. 

Sķšan byrjušu, öllum aš óvörum, miklar ófarir ķ žotufluginu og Comet žoturnar hrundu nišur. 

Į tķmabili var hęgt aš lķkja žessu viš óvišrįšanlegan drepsóttarfaraldur, sem herjaši į farartęki, sem vęru komin fram śr sjįlfum sér. 

Viš tóku įrin 1952-1958 žegar reynt var aš endurbęta og stękka stęrstu bulluhreyflavélarnar į borš viš DC-7-C og Lockheed Constellation meš žeim aflešingum aš flug žeirra varš aš vķsu langdręgara, en greinilega į mörkum žess aš ofbjóša getu hinna śreltu hreyfla. 

Ķ nokkur misseri stóš yfir yfirgripsmeta rannsókn ķ sögu flugsins į žvķ, hvaš ķ ósköpunum hefši getaš grandaš Comet-žotunum lķkt og žegar flugur vęru skotnar nišur. 

Nišurstašan kom į óvart, en reyndist timamótauppgötvun: Mįlmžreyta ķ umgjörš hinna ferköntušu glugga į žotunum. 

Tilkoma nżrra og betri hreyfla og stęrri og fullkomnari žotna gerši Comet śrelta, žótt hśn vęri endurlķfguš, og žotubyltingin tafšist um sjö įr, en hśn kom samt og sló gömlu bulluhreyfavélarnar algerlega śt af boršinu. 

Og rannsóknarašferšin viš aš leysa gįtuna um Comet, reyndist undirstaša slķkra framfara ķ öryggismįlum og flugslysarannsóknum, aš nś koma įr meš engu stóru slysi ķ hinni grķšarlegu flugumferš nśtķmans.  

Svipaš hafši gerst tuttugu įrum fyrr, žegar stóru lofskipin žóttu hįmark fullkomunar ķ flugi, og Ķslendigar stóšu, eins og ašrar žjóšir, agndofa og horfšu į žessi risaflykki į borš viš Zeppelin fljśga yfir hausamótum sķnum, strax įriš 1930, įšur en nokkrar faržegaflugvélar af nothęfri stęrš gętu komist yfir śthöfin. 

Eitt stórslys, žegar loftskipiš Hindenburg fórst 1937, batt snöggan enda į stutt yfirrįš og dżrš lofskipanna.  Įriš eftir flugu Žjóšverjar fjögurra hreyfla Focke-Wulf Fw 200 ķ einum įfanga fram og til baka ķ einum įfanga milli Brlķnar og New York og gįfu žannig smjöržef af žeim millilandaflugsamgöngum, sem koma myndu innan tķu įra. 

Vonandi veršur nś sį lęrdómur dreginn af COVID-19, aš oršiš geti straumhvörf ķ lęknisfręši og heilbrigšisvķsundumm. 


mbl.is Flugleišir til landsins gętu lokast
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Kolbrśn Hilmars

Vonandi verša helstu straumhvörfin ķ heilbrigšisvķsindum heimsins žau aš rannsaka nįnar hvaš veldur uppsprettu allra flensufaraldra og nś C-19 ķ Kķna.  Rįšast aš rótum vandans ķ staš žess aš glķma viš afleišingarnar.

Kolbrśn Hilmars, 22.3.2020 kl. 13:10

2 Smįmynd: Ómar Ragnarsson

Ebóla og HIV įttu ekki upphaf ķ Kķna. En tališ er aš Svarti dauši hafi komiš žašan į žrettįndu öld og einnig hefur Ķtalķa įšur komiš viš sögu ķ svipušu tilfelli. 

Ómar Ragnarsson, 22.3.2020 kl. 17:16

3 Smįmynd: Höršur Žormar

 Svartidauši geisaši ķ Konstantķnópel įrin 542-43. Um svipaš leyti var stórgos ķ eldfjallinu Ilopango ķ El Salvator, bįrust eiturgufur frį žvķ śt um mest alla jörš.

Fólk dó ķ žśsundatali ķ Konstantķnópel o.fl. borgum rķkisins og enda žótt žaš stęši enn ķ 900 įr žį bar žaš vart sitt barr eftir eftir žessa atburši.

Nokkrum įratugum sķšar uršu til nż trśarbrögš sem yfirtóku Austurlönd og hafa rķkt žar sķšan.                 The Justinian Plague: First Pandemic? // Procopius (541-542) // Byzantine Primary Source               

Höršur Žormar, 22.3.2020 kl. 23:13

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband