Mistur frį vesturströnd Bandarķkjanna og frį Sahara óskylt hlżnun?

Fyrir tveimur įrum fyllti sandmistur, komiš frį Sahara, lofthjśpinn yfir Ķslandi ķ mikilli hitabylgju, sem teygši sig noršur eftir Evrópu allt til Ķslands ķ marga daga. 

Sżnd voru tölvugerš kort ķ sjónvarpi af žessu. 

Nśna gęti reykmistur frį vestströnd Bandarķkjanna fęrst yfir Ķsland. 

Bandarķkjaforseti og fylgjendur hans, bęši hér į landi og erlendis, hafa afgreitt žetta seinna mistur svona: "Žetta er eingöngu aš kenna vanrękslu į hreinsun og grisjun skóganna og lélegu slökkviliši og brunavörnum". 

Sumir hafa bętt žvķ viš aš demókratar og öfgasamtök hafi kveikt eldana til žess aš gera Trump grikk. 

Žessar įsakanir hafa gengiš svo langt aš jafnvel FBI hefur žurft aš eyša ķ žaš heilmikilli fyrirhöfn aš rannsaka žęr og komist aš žeirri nišurstöšu, aš žęr eigi viš engin rök aš styšjast og aš stofnunin hafi oršiš aš vanrękja önnur verkefni af žessum sökum. 

Įšur fyrr hafa žessir kuldatrśarmenn afgreitt hlżnun śt af boršinu meš žvķ aš fullyrša, aš vķsindasamfélagiš eins og žaš leggur sig falsi męlingar og ljśgi til um vešurfar. 

Skošum ašeins kenninguna um vanrękslu viš hiršingu skóganna. 

Hér er um aš ręša skógareldasvęši sem senn veršur į stęrš viš žrišjung af Ķslandi og nęstum žvķ alla Danmörku. Ekki fer af žvķ neinum sögum aš žessir vķšlendu skógar hafi veriš hirtir neitt betur fyrr į įrum heldur en nś. 

Meint vanhiršing žeirra hefur stašiš um aldir. Hvers vegna hafa žį ekki oršiš svona hrikalegir skógareldar žar fyrr en nśna, samhliša žvķ aš loftslag hefur hlżnaš og oršiš žurrara? 

Hvers vegna eru viš aš upplifa hita- og sandmistur frį Afrķku fyrst nśna?

 


mbl.is Lķklegt aš mistur fęrist yfir landiš
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Žorsteinn Siglaugsson

Žaš er alžekkt ķ gegnum söguna aš grisjun, oft meš eldi, hefur veriš notuš til aš draga śr hęttu į óvišrįšanlegum skógareldum. Žaš eru miklar efasemdir uppi um aš žessu sé sinnt nęgjanlega vel ķ Kalifornķu. Hér aš nešan mį sjį umfjöllun um žetta, annars vegar skżrslu Little Hoover Institute, hins vegar įgęta umfjöllun BBC. Žaš mį vel vera aš loftslagsbreytingar auki hęttu į skógareldum eins og fram kemur ķ umfjöllun BBC, en žaš breytir ekki žvķ aš žvķ meira sem fyrirfinnst af daušum gróšri ķ skógi į žurru og heitu svęši, žvķ meiri hętta er į óvišrįšanlegum skógareldum. Fróšur mašur hefur bent mér į aš lengi vel hafi orkufyrirtęki séš um grisjun skóga, en vegna žrżstings frį ašilum sem ekki geršu sér grein fyrir heildarmynd hlutanna hafi žessu veriš hętt.

Menn verša aš reyna aš lķta į hlutina ķ samhengi og hengja sig ekki ķ einfeldningslegar, vinsęlar skżringar. Skżringarnar geta nefnilega veriš fleiri en ein.

https://lhc.ca.gov/report/fire-mountain-rethinking-forest-management-sierra-nevada

https://www.bbc.com/news/world-us-canada-46183690

Žorsteinn Siglaugsson, 14.9.2020 kl. 09:46

2 Smįmynd: Hallgrķmur Hrafn Gķslason

Kuldatrśarmenn, finnst mér vera žś og fleiri sem vilja aš loftslagiš sé įfram eins og žaš var kaldast ķ sögu ķslandsbyggšar og vilja kenna mannfólkinu um žį endur hlżnun til aldana er ķsland byggšist. Ķslendingar hafa nokkuš góšar heimildir um kólnun loftslags til 1900 a ķslandi, 

Hallgrķmur Hrafn Gķslason, 14.9.2020 kl. 11:01

3 identicon

Žó žekking į uppruna žess misturs sem įšur kallašist bara "mistur frį Evrópu" hafi aukist er ekki endilega um žaš aš ręša aš viš séum fyrst nśna aš upplifa mistur frį Afrķku.

Vanhiršing skóga ķ dag felst ķ žvķ aš žaš er passaš vel upp į aš slökkva elda sem įšur hefšu brunniš śt į takmörkušum svęšum. Trén verša žvķ eldri, žurrari og minna um nżgręšing. Eldur sem įšur hefši stöšvast viš nżgręšinginn brennur nś stjórnlaust meš ekkert til aš hefta framgöngu hans. Svo mį benda į žaš aš skógareldar śti ķ heimi voru smįfrétt ķ einn dag nįlęgt mišju ķ mogganum hér į įrum įšur.

Vagn (IP-tala skrįš) 14.9.2020 kl. 12:42

4 Smįmynd: Siguršur Antonsson

Žaš sem heldur lķfi góšu lķfi ķ kuldatrś Ómars eru m.a. bloggarar. Trump forseti nefndi žaš ķ upphafi feršar aš vanręksla ķ umgengni viš skóga gęti veriš ein orsaka fyrir tķšum og miklum skógareldum į vesturströndinni fékk hann bįgt fyrir? Öfga loftlagstrśin  skal rįša og og vera einrįš, nema kannski į sķšu Ómars?

Žegar ég heimsótti Yosemite Žjóšgaršinn ķ Sušur-Kalifornķu fyrir 15 įrum og gekk žar um blöstu viš innan um bergklappir, granķtstein mörg hundruš įra gömul tré. Engin voru merki sjįanleg um skógarelda og snyrtimennska var įberandi. Skógarveršir ķ glęsilegum bśningum veittu gestum upplżsingar og virtust hafa gaman af. Umgengnisreglur voru margar og skilmerkilegar og fylgst var meš aš gestir vęru žann tķma ķ skógi sem žeir höfšu gefiš upp viš komu.

Vestan viš žjóšgaršinn voru bęndabżli en žegar nęr dró strönd einkenndist landslagiš af sandi og uppžornušum įm. Augljóst var aš bęndur höfšu lengi bśiš viš vatnsskort žótt akurlönd vęru vel girt og stór. Langt ķ austur frį žessu svęši hafši vatni sem var žarna af skornum skammti veriš veitt ķ įtt aš vatnasvęši Las Vegas. Skżrir strjįla byggš og nęr ósnortin landsvęši.

Siguršur Antonsson, 14.9.2020 kl. 13:39

5 Smįmynd: Žorsteinn Siglaugsson

Hlżnun loftslagt er aušvitaš lķkleg til aš valda vešrabreytingum. Vešrabreytingar geta haft ķ för meš sér meiri sveiflur ķ vešurfari en įšur žekktust. Žessar sveiflur geta vafalaust stundum aukiš hęttu į skógareldum.

En sķšan getur fleira komiš til.

Vandinn viš žessa umręšu eru öfgarnar. Annaš hvort į allt aš vera loftslagsbreytingum aš kenna eša ekkert. 

Žorsteinn Siglaugsson, 14.9.2020 kl. 14:23

6 identicon

Žorsteinn Siglaugsson. Vķsindamenn eru ekki öfgafullur, vęru žeir žaš, vęri žeir ekki vķsindamenn. Stundaši vķsindastarf ķ nęr 35 įr, veit žvķ hvaš ég er aš tala um. Öfgarnar einkenna ekki sķst žį sem eru ekki lęršir ķ faginu, hlusta ekki į vķsindin, en žykjast samt hafa vit į hlutunum. Nokkuš einkennandi fyrir ķsl. innbyggja.

Haukur Kristinsson (IP-tala skrįš) 14.9.2020 kl. 17:26

7 Smįmynd: Įrni Gunnarsson

Žegar vķsindalegar nišurstöšur um orsakir įstands sem er augljóst og męlanlegt eru oršnar aš pólitķsku žrętuefni er žaš slęmur vitnisburšur um menningarįstand.

Vķsindamönnum tókst ķ sameiningu aš kalla flesta žjóšarleištoga til lišs viš sig ķ barįttu gegn tortķmingu lķfsins į jöršinni.

Stjórnlķtilli fjölgun mannkyns samfara eyšingu stórra bśsvęša og mengunar hafsvęšanna įsamt sķvaxandi fjölda lķfvera ķ śtrżmingarhęttu ver mętt meš sameiginlegri yfirlżsingu mikils meirihluta žjóšarleištoga heimsins; yfirlżsingu um sameiginlegt įtak ķ bęttri umgengni į plįnetunni Jörš.

Žessi yfirlżsing reyndist aušvitaš vera įrįs į hagsmuni aušugustu olķu- og išnfyrirtękja heimsins. 

Og nś er illt ķ efni fyrir žį sem langar til aš afkomendur žeirra megi vęnta žess aš eiga framtķš į plįnetunni.

Žaš er nefnilega pólitķsk įrįs į meiri stundarhegsmuni en fjöldi dugandi

mįlališa getur horft į ašgeršarlaus.

Fyrst og sķšast er afstaša fólks til žessa mįls einungis létt sišferšispróf.
 

Įrni Gunnarsson, 14.9.2020 kl. 17:35

8 Smįmynd: Žorsteinn Siglaugsson

Vķsindamenn gera sér nś hugsanlega alveg grein fyrir žvķ aš skógareldar geta įtt sér fleiri orsakir en loftslagsbreytingar einar og sér. Ķ žaš minnsta alvöru vķsindamenn.

Žorsteinn Siglaugsson, 14.9.2020 kl. 19:57

9 identicon

Žegar tilgįta telst vķsindaleg nišurstaša og vķsindamennirnir sem styšja tilgįtuna eru flestir ómenntašir ķ faginu mį bśast viš deilum. Žegar sagšar orsakir hlżnandi įstands jaršar hafa ekki veriš vķsindalega sannašar og vķsindamennirnir hagfręšingar, tannlęknar og félagsfręšingar meš skošanir veršur hinn opinberi sannleikur og višurkenndi rétttrśnašur pólitķskt įkvöršunarefni. Og sį vinnur gjarnan sem mįlar svörtustu framtķšarsżnina, heimtar mestu fórnirnar og lofar aš laga įstandiš. Aš breyta vešrinu hefur frį örófi alda krafist mikilla fórna. Hversu margir trśa sķšan ķ blindni žessum messuoršum prestana er vitnisburšur um menningarįstand. En vešriš heldur įfram aš breytast, héšan ķ frį eins og hingaš til, mörgum til furšu og ótta.

Vagn (IP-tala skrįš) 14.9.2020 kl. 19:57

10 Smįmynd: Žorsteinn Siglaugsson

Žaš er löngu bśiš aš sżna fram į orsakasamband milli aukningar CO2 og hlżnunar. Žaš eru ekki ómenntašir vķsindamenn sem hafa sżnt fram į žetta, žvert į móti.

En žaš merkir ekki aš öll óįran sé endilega eša einvöršungu loftslagsbreytingum aš kenna. Sumt mį rekja til žeirra, sumt ekki, sumt aš hluta.

Žorsteinn Siglaugsson, 14.9.2020 kl. 20:39

11 identicon

Žaš er žį einnig löngu bśiš aš sżna fram į orsakasamband milli aukningar ķ ķssölu og fjölgunar naušgana. Žaš er löngu bśiš aš sżna fram į vissa fylgni, ekki orsakasamband, milli aukningar CO2 og hlżnunar. En hvort hlżnunin skili aukningu CO2 eša CO2 aukning skili aukinni hlżnun mį enn deila um. Er annaš orsökin og hitt afleišing eša er eitthvaš annaš sem stjórnar bįšum? Svör dagsins ķ dag eru trśarbrögš en ekki vķsindi.

CO2 hefur aukist og minnkaš gegnum milljónir įra og hiti hękkaš og lękkaš įn minnstu aškomu okkar. Aš smįvęgilegar breytingar į hita sķšustu įratugi sanni eitthvaš er skošun en ekki vķsindi. Hvar voru bķlar og flugvélar žegar vķkingar sólušu sig į söndunum nešan viš ręfilslega snjóskaflana sem sķšar uršu Vatnajökull? Hverjir óku um Vestfirši žegar žar óx magnolķa, vķnvišur og risafura?

Jafnvel menntušustu vķsindamenn geta haft skošanir sem ekki byggja į neinu öšru en žvķ sem žeim finnst vera rökrétt. Žaš aš žeir séu vķsindamenn gerir skošanir žeirra ekki aš vķsindum, samanber Kįra Stefįnsson.

Syndir okkar fęra okkur slęm vešur, en viš erum mikil og mįttug og höfum fulla trś į žvķ aš meš bęttu lķferni, fórnum og fögrum bęnum getum fengiš gušina til aš breyta vešrinu eins og viš viljum. Eins og viš höfum gert ķ tugžśsundir įra. Žaš er lķfseigasta trś okkar og hefur frį upphafi veriš aš finna ķ öllum samfélögum į jöršinni....stutt af fróšustu mönnum, vitnisburšum og vķsindum hvers tķma.

Vagn (IP-tala skrįš) 14.9.2020 kl. 23:47

12 Smįmynd: Jónas Gunnlaugsson

Forvitnilegar hugmyndir hjį ykkur. Žakk fyrir.

Slóš

Hver er aš afneita hlżnun jaršar, ef hśn hlżnar? Ég žekki engan. Męlar ķ skjóli trjįa, hlżrra hśsa, malbik sżgur ķ sig hitan, fullt af bķlum, sem virka sem hitagjafar śt um allt. Hitinn fer ķ andrśmsloftiš, og męlarnir sżna meiri hita en į berangri.

12.7.2020 | 12:32

000

28.8 million tons of Sahara desert fertilize the Amazon ...

https://www.latimes.com/science/sciencenow/la-sci...

The Amazon rainforest is fertilized in part by phosphorus from a dry lake bed in the Sahara desert, researchers say in a new report that shows how different parts of our planet are connected in ...

000

Frumbyggjar  Įstralķu brenndu gróšurinn, į mešan hann var ekki oršinn mikill, žį gįtu žeir rįšiš viš brunann og stjórnaš framvindunni.  

Viš veršum aš lęra aš hugsa, hver er įstęšan, hvaš er hér į feršinni?

000

Egilsstašir, 14.09.2020   Jónas Gunnlaugsson

Jónas Gunnlaugsson, 15.9.2020 kl. 00:20

13 Smįmynd: Žorsteinn Siglaugsson

Orsakasamband er ekki žaš sama og fylgni. Žaš er hęgt aš sżna fram į fylgni milli alls kyns óskyldra hluta, en žaš hefur ekkert meš orsakasamband aš gera.

Žaš eru meira en hundraš įr sķšan sżnt var fram į orsakasamband milli aukningar CO2 og hlżnunar.

Žorsteinn Siglaugsson, 15.9.2020 kl. 20:03

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband