Tilgangslausasta str allra tma?

1914 var a sp margra, a a strveldi Evrpu sem tti mesta vaxtarmguleika fyrir hndum vri Rssland me llum snum aulindum og mestu fjlgun ba.

egar strshttan magnaist hratt jl etta rlagarka r, st veldi jverja sem strveldis einna hst, hafi fari vaxandi, en spurning um framhaldi.

Mguleikarnir voru tveir: A beita llum hrifum snum, meal annars Austurrkismenn, til ess a afstra stri Balkanskaga, sem breiddist t allsherjarstr.

Ea, minnugir vaxtar og flksfjlgunar Rsslandi, a taka slaginn ur en Rssar yru flugri.

Sari kosturinn virtist fsilegur vegna ess a fyrir hendi var frbr hernaartlun Von Schlieffens.

Hn byggist v a hgt vri a sl Frakka t vesturvgstvunum me strkostlegri leifturskn sem byggist einu af lykilatrium mdels Hannibals fr orrustunni vi Cannae varandi tangarskn me umkringingu.

Auk ess var g von til a Bretar myndu sitja hj, rtt fyrir eldgamalt lofor um a tryggja tilvist Belgu, enda mikill skyldleiki me jhfingjum Breta og jverja.

Rannsknir sagnfringa sar benda til ess a etta hafi raunar stai tpt.

jverjar geru r fyrir v a ef anna bor yri a koma til strs vi Rssa, vri rtti tminn a fara a strax.

Eftir a hafa afgreitt Frakka mettma, gtu eir sni llum heraflanum til austurs og teki Rssa bakari.

a mat, varandi Rssa, tti eftir a reynast rtt. jverjar ttu eftir a sigra Rssa rtt fyrir a urfa a berjast samtmis vesturvgstvunum.

En rtt fyrir andltsor Schlieffen um a veikja ekki hgri vnginn skninni inn Frakkland, fr Moltke yfirhershfingi taugum og ljs kom a mia vi a hve varnarhernaur var flugur essum tma samanburi vi sknarherna, reyndist ska hernum um megn a fara jafn langa lei sveig snum me hgri vnginn, og umkringingin mistkst.

Munurinn herforingjum var mikill. Moltke kafnai undir nafni og keyri sig t sama tma og Joffre hlt r sinni allan tmann og gat komist hj svefnleysi.

hnd fru hryllilegar mannfrnir. a er gleymanlegt a koma inn kirkjugarinn endalausa vi Verdun og sj etta hrilega minnismerki um grimmd styrjalda.

Milljnum ungra manna besta aldri var frna essu stri. Sem dmi um frnleikann m nefna a fyrsta morgni orrustunnar vi Somme 1916 var tugum sunda breskra hermanna sltra me vlbyssum og strskotahr rfum klukkustundum.

Orrustan st san fram marga mnui og rangurinn var minna en enginn, hundruum sunda ungra manna frna fyrir framhaldandi stabundinn skotgrafaherna.

eir sem lengst komust ennan fyrsta dag orrustunnar, fru inn opinn dauann, og gengu meal annars inn strskotahr eigin hers!

Alrmd uru ummli eins breska hershfingja, lt a t r sr, a endanum skyldi llum ska hernum hafa veri sltra, jafnvel tt aeins nokkur sund hermenn bandamanna stu eftir uppi sem sigurvegarar.

adraganda strins var hrikalegt vopnakapphlaup rttltt me v a a vri nausynlegt til a fla hugsanlegan rsaraila og skapa ga samningsastu krafti vopnavalds. Kunnugleg kenning enn dag.

Til eru breskir sagnfringar sem velta v fyrir sr, hvort Bretar hefu tt a svkja lngu lii lofor vi Belga um vernd gegn innrs, og halda sig heldur til hls.

Af tvennu illu hefi skrri tkoma strsins falist sigri jverja, sem ar me tryggu a a fjlgun Rssa og efling veldis Rsslands yri engin gnun.

Me essu hefi staa Breta ori allt nnur og betri a stri loknu sta ess a essi "styrjld til a binda endi allar styrjaldir" var raun fyrri hlutinn af miklu verra stri, sem h var gegn einhverri mestu villimennsku mannkynssgunnar.

ld eftir lok Fyrri heimsstyrjaldarinnar er vi li trin a til s str til a binda enda ll str, af v a slkt str s svo skelfilegt a a fli menn fr v a beita gereyingarvopnum.

Kenningin hefur fengi heiti MAD, Mutual Assured Destruction, - slensku GAGA, Gagnkvm Altrygg Gereying Allra.

Hn er flgin v a hvor ailinn um sig tri hinum til a hefja gereyingarstr og veri v a ra yfir enn flugri kjarnorkuherafla.

essu er lst sem svonefndu "gnarjafnvgi" en a byggist v a gera r fyrir algeru trmingarstri vtiseldi kjarnorkustyrjaldar, ar sem llu skiptir a bir ailar geti trmt hinum mrgum sinnum og hvor aili um sig keppi a v a geti trmt hinum oftar!


mbl.is Fagna lokum fyrri heimsstyrjaldarinnar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Tlurnar tala alls staar snu mli.

Sasta hlmstr rtlumanna, sem enn halda v fram a "eitthva anna" en virkjanir og strija geti "bjarga" slandi, er a vfengja r tlur sem birtar hafa veri fjlda rannskna gildi jgara og verndarntingar.

Ori verndarnting fst a vsu ekki enn nefnd flokkun virkjanakosta rammatlun, heldur eru virkjanirnar settar annan helsta flokkainn, ntingarflokk, sem s andsta hins megin flokksins, verndarflokks.

Mitt milli er san biflokkur.

Sem sagt: Eina ntingin er enn skilgreiningum falin virkjana- og strijustefnunni.

Engin nting hins vegar verndun nttruvermta. Gullfoss og Geysir ekki krnu viri. Ekki heldur jgararnir og friuu svin.

En tlurnar eru svo margar og jkvar og svo va, viamiklum rannsknum, bi hr og erlendis, varandi atvinnuuppbyggingu og tekjur tengslum vi verndun, svo sem jgrum, a tal um "vandaar" rannsknir, sem leii af sr rangar niurstur, verur hjktlegt.

Ein besta talan er s, sem snertir r konur bazneignaaldri, sem f atvinnu vi jgarana ea friuu svin. v a litlu sem engu mli skiptir hve margir bar ea starfsmenn eru tilteknu svi, ef essar konur vantar. n eirra eru byggarlg hnignuninni merkt.


mbl.is hrif jgarsins samflagi mikil
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hann fattar etta ekki enn?

Mosattarinn Dusterjepplningnum virist ekki fatta enn um hva ml hans snst. Bist afskunar v a brot hans hafi fali sr spjll vikvmum mosa, v sem hann kallar jarveg.Utanvega ttari

a bendir til ess a hann telji, a etta hefi veri lagi ef hann hefi spla sandi utan vega. Rtt eins og gaurinn geri Krepputungu hr um ri og lst var pistli undan essum.

Hann svarar ekki spurningu blaamanns um a hvort hann hafi ekki vita, a akstur utan merktra sla og vega er ekki leyfilegur slandi.

Hann skilur ekki stuna fyrir essu banni, bi hr landi og til dmis eina jeppajgarinum Bandarkjunum.

Ef hverjum einasta feramanni jeppa, en eir skipta tugsundum rlega, er gefi veiileyfi a tta og trylla hvar sem er og hvenr sem er utan vega, er boi upp strfellda rs, ekki bara slenska nttru, heldur upplifun eirra 80-90 prsent feramannanna sem vilja kynnast henni snortinni tign friar og kyrrar, er a verjandi me llu.

Hvers vegna eru meira en 20.000 klmetrar af merktum jeppaslum hr landi ekki ng fyrir hann, fyrst Bandarkjamenn stta sig vi meira en 1600 klmetra sambrilegum slum?


mbl.is Mosattarinn bist afskunar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

"Bara sandar, melar og grjt"?

"Hvaa singur er etta? etta eru bara sandar og melar og grjt. Gildi slands felst meal annars v frelsi a mega njta ess a spla essum sandi og melum. etta hverfur hvort e er fljtt."

etta var ein af athugasemdunum, sem sj mtti blogginu vi frttum um utanvegaakstur Krepputungu 2014.

S, sem essu hlt fram, skautai framhj v, a eim sta, sem sndur var, Krepputungu er alveg einstakt landslag, ar sem ljsgulur vikur r skju liggur sem unnt lag ofana svartri sku r fyrri gosum.

egar blum er beitt svipaan htt eim sta eins og blnum er beitt mosann myndskeii tengdri frtt mbl.is, skera hjlin gula vikurlagi sundur og rta svrtu skunni upp svipaan htt og sst svo glgglega grobb-myndinni af mosattingnum.

Svrtu frin gulum vikrinum geta blasa ar vi rum saman og egar um mosa er a ra geta lii margir ratugir, jafnvel htt ld, sem ljt fr m sj t um allt eins og vi Landmannalei fr fyrri tmum.

San skauta essir slandsvinir ttaranna yfir a, a allt a 90 prsent eirra feramanna, sem koma byggir og aunir landsins, skjast eftir snortnu landi, frii og kyrr, sem ekki er a finna Evrpulndum.

Ef siga mtti llum t fyrir merktar slir til ess a "tta og trylla" a vild hvar sem er og hvenr sem er, vri aus hverjar afleiingarnar yru daglega.

Bandarkjunum er jgarurinn Canyonlands, ar sem eru 1600 klmetrar af merktum jeppaslum. ar er stranglega banna og engum dytti ar hug a fara a tta og trylla t fyrir slana.

slandi eru merktir jeppaslar vel yfir 20.000 klmetrar og v engin rk fyrir v a siga sundum bla t fyrir r.


mbl.is Splai um mosanum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

rumu Umhverfising.

Stri salaurinn Grand htel sttfullur vegna metasknar Umhverfising og vndu dagskr hefur veri ngjulegur viburur a fylgjast me.DSC04814

a hafa veri svo margar jkvar tlur um gildi jgara eins og Snfellsjkuls sem mokar milljrum inn efnahagslf landsins samkvmt vandari rannskn.

Og a er ekki hgt a afgreia essar tlur me v a feraflki hafi hvort e er tt lei inn svi, v a ysti hluti Snfellsness er einfaldlega annig sveit settur, a til ess a komast anga arf a aka srstaklega eftir endilngu nesinu og til baka aftur.Hjarta landsins, bk

a er ekki ntt a sj og heyra etta egar n stefnir a a jsmyndaljabk okkar Frijfs Helgasonar me heitinu "Hjarta landins" er vntanleg.

Hn er me 75 ljum, sem eru helgu samb nttru landsins og jarinnar og, eins og nafni bendir til, einnig drauminum um stran heilsteyptan jgar ihlandi landsins.


mbl.is 63% fylgjandi stofnun jgars
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

vrpin hafa ekki komi veg fyrir illskeytta umru.

Ef vrpin httvirtur og hstvirtur hafa upphaflega veri tlu til a mynda eins konar skjallbandalag Alingi ar sem ingmenn og rherrar hfu sig sjlfir upp fyrir almgann, er notkun essara varpa tmaskekkja.

Hafi haldssemi au sari tmum veri rkstudd me v a au myndu draga r illskeyttum ummlum ingmanna gar hvor annarra og rherra, hefur s ekki ori raunin.

vert mti virka essi vrp frekar ankannalega sem heyra au notu, enda hefur viring og traust almennings ingmnnum veri sgulegu lgmarki undanfarin r.

a er v besta falli umdeilanlegt hvort essi hstemmdu skjallyri gera gagn ea jafnvel gagn.


mbl.is Htti a vera htt- og hstvirtir
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Bi a vera gildi drkeypts brandara upp tugi milljara.

Milli Salahverfis Kpavogi og Seljahverfis Reykjavk er svo stutt, a etta eru kannski niur undir 100 metra milli sumra hsa Reykjavk og Kpavogi.

En stainn a hafa arna kulei gegn ea jafnvel kuleiir, hafa vegalengdirnar milli einstakra hsa hverfinu veri einhverjir rr til fimm klmetrar.

Ltur t eins og brandari en egar liti er vtt og breitt um hfuborgarsvi er samanlagur brandari skipulagsfrnleika orinn ansi dr gegnum ratugina.

Er svo sannarlega ml a linni.


mbl.is Hverfi tengd me njum strtvegum?
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

viring fyrir jmenningu fullveldisafmli.

Skammtmagrgi er kannski a or, sem er mest lsandi fyrir hugarfari sem rur mest frinni jmlum um essar mundir.

etta verur meira berandi en ella aldar afmlisr fullveldis landsins, egar tmamtin kalla a skyggnast va, lta um xl til ess a vera betur fr um a huga a nt og framt.

ar sem Vkurkirkjugarur st og ni a Austurvelli var lkast til fyrsti helgistaur landinu egar Inglfur Arnarson st fyrir trarlegri athfn me v a heimilisguir hans, ndvegisslurnar helgaar r og Frey, frimltust vi landvttina.

Svo merkilegar voru essar ndvegisslur, a au eru eini forngripurinn sem greint er srstaklega fr sgu landnmsins, sem ritu var nstum rj hundru rum sar og segir fr v a n su ndvegisslur essar enn eldhsi Reykjavk.

essi helgistund var svo brn huga Inglfs, a hann taldi a vanrksla vi a halda slka af hlfu Hjrleifs Hrmarssonar, fstbrur sns, hefi kosta hann lfi.

Heiti Austurvllur snir, a hann var framhald af v tni, sem ni skipt vestur a brekkunni sem Tngata liggur niur.

N er veri a klessa einu htelbkninu enn niur hinn helga reit heini og kristni, eyileggja nausynlegt andrmi vi Alingishsi og sna jmenningu okkar viringu.

stand legsteins jarleitoga okkar vi ger mikilvgasta samnings okkar vi erlendar jir sari ldum er anna dmi um a hvernig skammtmagrgin, sem kfir ara hugsun, veur yfir allt og alla.


mbl.is Minjastofnun skoi legstein Jns
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

"a sem er ekki blnum bilar aldrei".

Henry Ford var snillingur vi hnnun einfaldra og drra bla og Ford T bll hans, sem seldist tmabili eins vel og allir arir blar heims samanlagt, byggist snjllum einfldum lausnum.

15 milljn Ford T blar seldust 1908 til 1927. haldssemi Ford var til ess a verksmijurnar uru nstum gjaldrota fimmta ratugnum.

Ford T, var engin vatnspumpa og heldur ekki bensnpumpa, og fjarirnar voru aeins tvr sta fjgurra.

Ford streittist mti vkvahemlum fr 1933 til 1939. Fyrstu rin var aeins hgt a sna vlina gang me handafli og aldrei var boi upp annan lit en svartan.

Vlin var algerlega breytt allan framleislutmann tt 20 hestfl vru orin alltof f.

Hin arfarelta fjrun var enn vi li hj Ford ri 1948 egar 14 r voru san keppinautarnir tku upp sjlfsta fjrun a framan.

En Ford sagi: "a sem ekki er blnum bilar aldrei." Og a er miki til v.

sgu flugvla og bla eru mrg dmi um a a sfellt flknari tkni og sjlfvirkni getur geti af sr slys og mistk, sem ekki yru ef essar tfralausnir vru ekki til.

eina tilfellinu ar sem strsta faregaota heims, Airbus A-380, var htt komin, flst mesta httan v, a avrunarkerfi vlarinnar var svo skaplega flki og "fullkomi", a egar bilun einni leislu einum hreyflanna olli kejuverkun, blikkai vlkur sgur af avrunarljsum og avrunarppin voru svo mrg, a a hefi eitt og sr geta valdi v a flugstjrarnir yru ringlair og geru illt verra fti.

Sem betur fr sndu eir fdma rsemi og yfirvegun og unnu r vandanum.

Sem lti dmi r blabransanum get g nefnt a, a af tal blum, sem g hef tt og nota langri vi, hefur aeins einn eirra hrekkt mig hva varar atrii, ar sem g hef haft or Henry Ford huga.

En a er ll hin mikla raf- og tlvuving llum hlutum, svo sem fjarstringar og rafknnar rur.

Aeins einum gmlum bl hafa ruhalarar bila, og a voru einmitt rafknnar rur afturdyrum gamals fernra dyra Suzuki Grand Vitara.

Fyrir nokkrum rum tk nnur afturran upp v a fara a rlla sr upp og niur af sjlfsdum viranlegan htt. sumar tk san ran hinum megin upp v sama.

bi skiptin var g langferalagi og etta olli miklum vandrum og tfum.

egar g hitti bifvlavirkja af gamla sklanum, frddi hann mig um a a rafkerfinu, sem su um a rlla upp og niur, vru vrar, sem ryguu smm saman og ef eir fru a slst saman ea slitna, fri allt klessu.

Eina ri vri a taka allt r sambandi og festa rurnar hstu stu.

gamla Fox og Samurai var bein handskipting milli ha og lga drifsins.

Jimny var sett vakmdrifin skipting, sem var hrein afturfr a llu leyti.

N m sj a nja Jimny er komin gamla ga og potttta beina handsskiptingin.

Vakmi bak og burt undir kjrorinu: "a sem ekki er blnum, bilar ekki."

Bara ef a vri hgt a f blinn n rafkninnar ruupphlunar.


mbl.is Boeing sendir fr sr ryggisvivrun
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

"Strsigur" a tapa fulltradeildinni?

egar Donald Trump lsir v yfir a kosningarnar Bandarkjunum gr hafi veri "strsigur" fyrir sig getur hann varla hafa tt vi a tap fulltradeildarinnar til Demokrataflokksins s innifali v.

Og ?

a er gegnumgangandi fyrir allan feril Trumps a hann hefur a eigin mati aldrei tapa neinu, til dmis gjaldrotamlum snum, heldur vinlega unni frkinn sigur.

"Strsigur" Trumps er a hluta til fenginn me straukinni skuldasfnun rkissjs, sem er a vsu fyrirbri, sem er ekktur galli lri, sem tengist kosningum frra ra fresti.

er t freisting fyrir sitjandi valdhafa a mia sem flest vi komandi kosningar, jafnvel tt me v s veri a velta vanda yfir framtina.

Megin kostirnir eru tveir varandi afleiingarnar.

Annars vegar, a skilgreina afleiingarnar me danska mltkinu: "Den tid den sorg" og treysta a hgt s a halda fram nsta kjrtmabili.

Hins vegar a a veri bara srstakt verkefni fyrir ann ea , sem kynnu a taka vi, a takast vi vandann.

Bir eru essir kostir mannlegir, en ekki eru eir strmannlegir.


mbl.is Mikilvgt a halda ldungadeildinni
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband