"Land, ■jˇ­ og tunga; ■renning s÷nn og ein... " - "..■˙ veist.." - "..skilur­u?.."

75 ßra afmŠli Ýslenska lř­veldisins fylgir ß ■essu ßri Ý kj÷lfar aldar afmŠlis fullveldisins 2018.

Ůa­ ■ř­ir ßframhald nau­synlegs mats ß st÷­u ■jˇ­mßla, sem ver­ur a­ vera grundv÷llur framtÝ­ar okkar inn Ý nřja ÷ld.

Ůrjßr sterkar meginsto­ir, land, ■jˇ­ og tunga, ver­a a­ vera fyrir hendi.

Landi­ og einstŠ­ nßtt˙ra ■ess er e­lilega nefnt fyrst Ý ljˇ­i Snorra Hjartarsonar ■vÝ a­ ßn ═slands er engin Ýslensk ■jˇ­, og ßn ■jˇ­ar engin Ýslensk tunga.

"Ůrenning s÷nn og einistans Rasks" bŠtir skßldi­ vi­.

Ů÷rfin ß vernd og vi­gangi hvers og eins blasir vi­. St÷­ugt er sˇtt a­ nßtt˙ruver­mŠtum landsins og Ýslenskum menningar- og ■jˇ­lÝfsver­mŠtum. á

═slensk tunga hefur sÝ­ustu tvŠr aldir ■urft a­ standa af sÚr nokkrar atl÷gur.á

Fyrst var ■a­ d÷nsk tunga sem ˇgna­i, en undir forystu Rasmusar Christan Rasks, Jˇns Sigur­ssonar og Fj÷lnismanna tˇkst a­ sn˙a nau­v÷rn Ý glŠsilega gagnsˇkn.á

Um mi­ja sÝ­ustu ÷ld hˇfst sÝ­an alvarlegri atlaga enskrar tungu a­ ■jˇ­tungum veraldar, sem sÝfellt ver­ur skŠ­ari.á

Munurinn d÷nskunni og enskunni er augljˇs: Danskan og norrŠnu frŠndtungurnar voru og eru ja­artungumßl Ý Evrˇpu, en enska er a­ ver­a alheimstungumßl sem sŠkir a­ ÷llum ÷­rum tungumßlum.

Unga fˇlki­ rŠ­ur miklu, alveg eins og ß tÝmum Jˇnasar HallgrÝmssonar.

Ůa­ gefur menningunni nau­synlegan sk÷punarkraft og ■or til a­ lßta ■vÝ tungutaki og menningu, sem fyrir er, Ý tÚ ßskoranir til a­ takast ß vi­.

Fyrir 40 ßrum stˇ­ ˇgn af innrei­ textager­ar ß ensku Ý rokk- popp- og p÷nkbylgjunum, sem ri­u yfir. ═ kringum 1980 virtist textager­ vera a­ fŠrast a­ mestu yfir Ý ensku.

Ůß var gott a­ fß a­ vera me­rei­arsveinn Ý ■eirri varnarbarßttu sem Megas, Bubbi, Ůorsteinn Eggertsson, Ëlafur Gaukur og fleiri ljˇ­asmi­ir hß­u til varnar Ýslenskri tungu.

N˙na standa kornungir rapparar vaktina fyrir Ýslenska tungu, og ekki vantar kraftinn,á ßkef­ina og framleg­ina auk batnandi tˇnlistar.á

SÝ­uhafa ■ykir vŠnt um ■ß, fyrsta afur­ hans, 12 ßra gamals 1953, var rappbragur.á

En ÷nnur hŠtta og l˙mskari ste­jar a­: Me­fer­ tungumßlsins, frams÷gn, almennt or­aval og innihald texta.

Stundum er raunar or­i­ erfitt a­ skilja textann, sem dregur of oft dßm af ■vÝ sem heyrist Ý almennu tali, til dŠmis Ý vi­t÷lum.á

Daglegt mßl er nefnilega mikilvŠgur grunnur ljˇ­ager­ar og ■a­ er ekki gŠfulegt ■egar stˇr hluti hins tala­a mßls eru merkingarlaust fjas og mßlalengingar eins og sÝbyljurnar "...■˙ veist..." og "...skilur­u?.." sem alltof m÷rg dŠmi eru um a­ heyra Ý mßlfari unga fˇlksins, jafnvel vinsŠlum ungstirnum.

á á


mbl.is Li­ur Ý a­ bjarga Ýslenskunni
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

BloggfŠrslur 13. jan˙ar 2019

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband