"Hva er a, egar ekkert er a, en er ekki allt lagi?" Munur var og ney.

Tilvitnunin hr a ofan er r ltilli flkkusgu, sem flgrai um um mija sustu ld.

Meiraprfskennari og prfdmari fyrir atvinnublstjrarttindi fr a leggja ofangreinda spurningu fyrir nemendur lokaprfinu, og vafist hn fyrir mrgum nemendum til a byrja me, en smm saman spurist tilvist hennar t og hent var gaman a tkomunni.

Spurningin var svona: "Hva er a egar ekkert er a en er ekki allt lagi"

Rtt svar:

" er litla gati bensnlokinu stfla."

tskringin er s, a etta litla gat er haft til ess a rstingurinn haldist hinn sami inni bensngeyminum og utan hans egar bensnpumpan dlir eldsneytinu r fullum geymi, v a egar bensni streymir r geyminum, skilur a eftir sig lofttmi, sem getur valdi v a bensnpumpan gefi sig ea a geymirinn leggist saman.

a var hent gaman a essu snum tma, en a sst samt vi nnari athugun, a etta eru blkld sannindi.

fluginu er gerur greinarmunur v, hvort grpa arf til vararrstana egar truflanir ea bilanir vera, ea hvort grpa urfi til ney'arrstafana.

frttinni um "naulendinguna" Keflavk mivikudag fyrirsgn, en sar um "ryggislendingu" ea vararlendingu.

Ljst virist a fyrirsgninni er ofmlt, og m nefna mrg dmi um a, a blaamenn hafi tala um naulendingu egar aeins var um vararlendingu a ra.

Nefnt skal eitt af essum dmum. Fyrir rmum tveimur ratugum lenti flugmaur meiri mtvindi en tla hafi veri lei sinni fr Akureyri til Reykjavkur.

egar lei ferina fr a vera tvsnt um a hann stist krfu flugreglum a eiga eftir bensn til hlftma flugs egar komi vri kvrunarsta.

Hann vissi af v a Hsafellsflugvelli vri hgt a f keypt bensin og millilenti v ar til a fullngja krfunni um varabirgir.

frttaflutningi var hins vegar sett fyrirsagnir a hann hefi "naulent" Hsafellsflugvelli.

a var rangt; etta var vararlending (precautionary landing) en ekki naulending (emergency landing).

Flugmaurinn braut engar flugreglur og etta var engin frtt.

Um etta gilti v gamla spurningin: "Hva er a egar ekkert er a, en er ekki allt lagi?"

frtt essa dagana er greint fr v a gefin hefu veri t fyrirmli um aukaskoun burarvirki Boeing 737 MAX.

Um hana gilti, a ekki vri sta til a ttast slys af essum stum, heldur ngi a ganga srstaklega r skugga um a a rtt hefi veri stai a ger burarvirkisins.

vitali vi talsmann Icelandair kom fram a fari yri a essum tilmlum flugmlayfirvalda og framleianda.


mbl.is Naulenti Keflavk vegna tknibilunar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Jkvtt a lkka veri og auka frambo drari rafblum.

a er jkvtt og arft egar Brimborg lkkar ver njum blum. umrum um rafbla hefur heyrst kvarta yfir litlum mguleikum hinna tekjulgri.DSC00510

Nefna m rj mguleika til ess a vinna gegn essu.

A lkka sluver nrra bla egar fri gefst.

A flytja inn ng af drum rafblum.

A nta markainn fyrir notaa rafbla.

Suhafi hefur skoa ann nja bl, sem n er kominn marka Danmrku og var og er s drasti markanum, en a er Dacia Spring, sem selst ar veri sem samsvarar um remur milljnum markai hr landi. Bllinn er s langdrasti markai nrra bla.DSC00512

Nokkrir blar eru komir blaslu hr, a minnsta kosti Blalind is.

Auk beinnar skounar Spring er hgt a sj reynsluakstur youtube og lesa nnar dnsku blablai me yfirlit yfir rafbla boi ar landi.

Hnnuir Spring nota nokkrar snjallar lausnir til a n markmiunum um dran rafbl me nothf sti og farangursrmi fyrir fjra.

eim tekst a koma yngd blsins niur aeins 1045 kl, meal annars me v a minnka rafhluna niur 27,2 kwst. a kostar a vsu slaka drgni, en 230 klmetra.

Me sparnai rmi fyrir rafhluna eykst rmi aftursti og farangursrmi lka.

a tti a gefa mguleika a fara fr Reykjavk til Akureyrar me v a stansa tvisvar hlahleslust leiinni. Bllinn ntur sn annars best innanbjarakstri ar sem me lagni er hgt a komast 300 km hleslunni.

Bllinn er s mjsti blamarkanum hr og aeins 3,73 m lengd og v afar lipur rengslum borgarumferinni, minni en Yaris og lka str og ni Aygo.

Til ess a astoa vi a n fram gri drgni er vlarafli aeins 45 hestfl, en a ngir samt til a n 125 km/klst hraa.

stillingu fyrir sparakstur takmarkast vlarafli vi 31 hestafl, en a ngir samt til a halda 100 km hraa.

Me skynsamlegri stillingu stunum fst rmi fyrir ftur og hfu sem er jafnvel aeins meira afturstunum en Honda-e og Opel Corsa-e.

Skammt fr Spring blnum mtti sj fjgurra ra gamlan Nissan Leaf svipuu veri nr Spring og eftir v sem rin la fjlgar mguleikunum til a f sr notaan rafbl viranlegu veri.


mbl.is Brimborg lkkar ver njum blum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

"...yfirmaur hans var ltill vasatransistor..."

egar textinn "ri 2012" var smum fyrir 55 rum, var auvita erfitt a giska allar r breytingar, sem ori gtu hinum mrgu svium mannlfsins eftir ld ea svo.

Best hefi veri a ganga lengra fram tmann vi val rtalsins, en gallinn var bara s, a vegna atkvafjldans hinu nefnda rtali svo a hann gengi upp sng lagsins, voru aeins fimm atkvi ea tnar til umra, "tv-s-und-og tlf".

a var hsta fimm tna talan 21. ldinni. Hinar voru 2001, 2002, 23, 2005, 2006, og 2007.

Nsta tala eftir 2012, sem var aeins fimm tnar, var talan 3001 !

a mtti gruna a tlvur og reiknivlar yru smar, me mrg sund sinnum meiri vinnslugetu en tlvurnar hfu sjunda ratugum 20. aldarinnar, en erfiara a giska hvaa nafn au undur framtar myndu bera.

Ori rgjrvi var ekki til og v var notast vi ori transistor:

"Og ekki hafi neitt a gera tvarpsstjri vor,

v yfirmaur hans var ltill vasatransistor..."

fyrsta sinn sem tlva me hmarksgetu ess tma var notu kosningasjnvarpi, var svonefnd Hsklatlva notu, en sagt var a hn yrfti plss heilu herbergi.

Kmist lkast til fyrir brjstnlu okkar tmum.

Eitt breyttist lti fr 1968 til 2012:

"...og ingmennirnir okkar voru ei me fulle fem..."


mbl.is Fagna 50 rum og endalokum strtlvunnar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Lokun varnarstvarinnar var rtt snum tma og stenst enn tmans tnn.

Upp r sustu aldamtum rkti enn nokkur a Kalda strinu eftir a Sovtrkin fllu 1991.

Rssland var svipur hj sjn valdatma Jeltsns, og Ptin a taka vi.

En v miur virtust geoplitisk vihorf lkt og endurmur af hugsunarhtti nlendutmans vera a ryja sr rms Austur-Evrpu.

Fyrrum Sovtlveldi sttu fast a ganga ESB og NATO, minnug Sovttmabilsinss, og Rssar litu hraan vxt vestrns landssvis til austurs sem gn vi ryggi sitt.

Eftir sat, a varnarstin Keflavkurflugvelli var rttilega talin orin relt ljsi nrrar hernaartkni og eins og er hefur a ekki breyst svo miki a tmabrt s a endurreisa hana.


mbl.is Ekki mistk a loka varnarstinni
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Langur listi dma um a nttruv hafi komi llum a vrum.

Ef nttruv kemur algerlega a vrum skortir venjulega hin tv v-in, varnir og vibrg.

Dmin eru fjlmrg sustu hundra rum. Hr nefnd nokkur af handahfi:

1934. Mjg harur jarskjlfti Dalvk, sem olli miklum skemmdum.

1947. Mannsktt snjfl Godal Strndum.

1963. Surtseyjargosi.

1970. Heklugos aeins 23 rum eftir gosi 1947, sem hafi komi eftir 103 ra hl.

1973. Gos Heimaey hlum Helgafells. Feraflki var fram a v sagt a felli vri tdautt.

1974. Snjfl Neskaupsta, ar sem tlf manns frust.

1975. Gos Leirhnjki. A vsu adragandi mlitkjum, en vegna framkvmda rkti gn.

1980. Heklugos eftir aeins tu ra goshl.

1983. Smgos Grmsvtnum.

1983. Mannsktt krapafl Patreksfiri.

1991. Heklugos, aftur eftir nvenjulega stutt goshl.

1993. Snjfl Blndusi!

1994. Mannsktt snjfl Skutulsfiri.

1995 Snjfl Savk, 14 manns frust.

1995. Snjfl Flateyri. 20 manns frust.

1995. Snjfl Reykhlasveit. Einn maur frst.

1997. Snjfl Bolungarvk.

1996. Gjlpargosi Vatnajkli.

2021. Snjfl ofan Flateyrarhfn. (Enginn tti von fli svo langa lei)

2022. Aurfl Seyisfiri.

2023. Snjfl me vntu tjni Neskaupsta.

Gosi vi Fagradalsfjall var vnt a v leyti, a a kom eftir tta hundru ra goshl.

Gosin Fimmvruhlsi og Eyjafjallajkli komu eftir forvarnarrstafanir meira en ratug.


mbl.is Umfangsmikil fjrrf vegna nttruvr
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Betra er seint en aldrei vetrarjnustunni. Furulegt nyri: Snjveur.

a urfti tvo strhrarkafla me rs millibili til ess a loksins vri fari a augljsa verk a koma einhverju viti skipulagningu og framkvmd vetrarjnustu Reykjavk.

Annmarkana mtti meal annars sj myndskreyttum pistlum essari bloggsu bi skiptin og vitna sextu ra reynslu Finna til dmis um a sem kalla m "fyrirbyggjandi snjmokstur."

N er bara a lta ekki orin tm ngja, heldur taka nja takta upp nstu vetur.

slenskan tugi ora sem lsa snj og hrarveri. Setja verur strt spurningarmerki vi a a fundi var upp hrtt tt nyri r ensku; "snjstormur".

vitengdri frtt mbl.is um btt vinubrg vetrarjnustu hr landi er n sett flot nyri "snjveur."

Vel er hgt a flokka stig jnustunnar me nmerum og velja r tugum slenskra ora sem heiti misjfn snjalg og snjkomu.

tt efast megi um a egar hlminn er komi veri kostnaarlega hgt a leysa etta verkefni, eru au skil nna mia vi standi hinga til, a sett eru fram skileg markmi sta ess a hjakka vinlega sama mgulega farinu n vileitni til endurbta.

"Or eru til alls fyrst" segir mltki.


mbl.is Svona vill borgin bta snjmokstur
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Plasti er eitt af strstu mlum samtmans, en ruvsi en Disney grunai.

Walt Disney var afar hrifinn af mguleikunum, sem notkun plasts gfi fyrir framtina, og var me v talsvert undan samt sinni. Notkun plasts er yfiryrmandi hvar sem liti er, og arf ekki anna en a horfa tlvuna ea nrumhverfi hverju sinni.

En egar svo langt er komi, a plastagnir eru komnar inn allt umhverfi og lfki heimskauta milli snist augljst a a kunni a vera risavaxnasti Frankenstein allra tma.


mbl.is Bann rplasti nr til 197 gervigrasvalla
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Strmerkur bll blasgunni.

Toyota Prius var tmamtabll egar hann kom fyrst marka um sustu aldamt. Me honum tk Toyota forystuna ger tvinnorkubla (hybrid) og bllinn hlaut verskuldaar viurkenningar aljavsu, nema ef vera skyldi slandi, ar sem blablaamenn vldu annan bl.1406029

Arir blaframleiendur tku ekki upp varfrnistefnu, sem Toyota fylgdi orkuskiptum, og me hinni hru framrun ger hreinna rafbla u eir fram r Toyota seint fyrsta ratugnum.

Toyota vejai frekar vetni, en vegna ess hve fyrirferarmikil framrs hreinna raforkubla var, fr megni af kraftinum vi innviabyggingu orkuskiptanna uppbyggingu hrahleslustva og vetnisvingin sat eftir.

Fyrstu fjrar kynslir Prius voru me tlit sem markaist mjg af v a halda loftmtstunni sem mest niri sama tma og Toyota frist meir t alls kyns sklptra tliti annara Toyotabla.

tti mrgum Prius spennandi tliti, en suhafi var alla t sammla v a bllinn vri ljti andarunginn og fagnar v a fimmta kynslin s tr eftirskninni eftir sem straumlnulagaustu tliti, egar tkoman er tr snilld fegurar og notagildis.


"...rast garinn ar sem hann er lgstur..."?

egar rkran um varnir slands stu sem hst tengslum vi komu varnarlisins 1951 mddi a einna mest Bjarna Benediktssyni, sem hafi veri fremsti hrifamaur hpi eirra slensku stjrnmalamanna, sem stu a inngngu slendinga NATO 1949, a fra rk a ger varnarsamningins vi Bandarkin.

aildarsamningnum 1949 var srstaklega teki fram a sland tti ekki og myndi ekki eiga her, og a erlent herli myndi ekki vera slandi friartmum.

En aeins ri seinna, sumari 1950 rust Norur-Kreumenn inn Suur-Kreu, og Bandarkjamenn og Bretar sendu herli undir merkjum Sameinuu janna vettvang. Skolli var str, sem stigmagnaist veturinn.

Bandarkjamenn komust inn Norur-Kreu alla lei a Yalufljti, og digurbarkalegar yfirlsingar yfirhershfingja Bandamanna, Douglas Mac Arthur flu sr hvatningu hans til ess a beita kjarnorkuopnum eftir a Knverjar sendu li "sjlfboalia" vettvang.

Truman Bandarkjaforseti vk hinni miklu strhetju r embtti yfirhershfingja til ess a forast a a fyrsta kjarnorkustyrjldin skylli , og undir stjrn Ridgeways hershfingja komst pattstaa 1951.

En httan kjarnorkustyrjld og riju heimsstyrjldinni var fyrir hendi og upp kom stand, sem Bjarni Benediktsson mat ess elis, a ekki vri lengur hgt a tala um a "friartmar" rktu.

rr af fjrum stjrnmlaflokkum landsins lgu v eirri hugmynd li, a gerur yri srstakur varnarsamningur vi Bandarkin, ar sem leyft yri a herli Bandarkjamanna yri me nausynlegan varnarvibna Keflavkurflugvelli og smuleiis astu Hvalfiri.

sta ess a htta sams konar rastandi og var Reykjavk mars 1949, var varnarsamningurinn gerur eftir a ing hafi veri rofi vori 1951 og ing sat ekki.

Varnarlii kom v fyrirvararlaust og harar umrur Alingi uru frammi fyrir gerum hlut.

eirri umru flst ungamijan rum Bjarna Benediktssonar essari setningu:

"N geysar hart str, sem hefur ori til ess a jir heims hafa ramba barmi kjarnorkustrs, og a hefur kalla efldan varnarvibna. verur a athuga vel a freista ekki hugsanlegs rsaraila me v a hafa veikan blett vrnunum.

Hafa arf huga, a meiri htta er rist s garinn ar sem hann er lgstur heldur en ar sem hann er hstur."

Mrg dmi eru um a hernaarsgunni, a rist hafi veri til herfara ar sem garurinn var lgstur, og er hin magnaa herfr jverja ma 1940 um Ardennafjll allt til strandar vi Ermasund dmi um slkt.

Ef til vill hefur hinn ni vibnaur Norurslum n vegna kranustrins svipu rk og varnarsamningurinn vi Bandarkin 1951.

Htta stigmgnun og kjarnorkustri er fyrir hendi nna eins og .


mbl.is Sameina flugherina vegna kjarnorkuhers Rssa
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nauhyggjan um "gu gjana me alvpni."

Stjrnarskrrkvi um rtt manna til ess a eiga vopn er eins konar traratrii fyrir stran hluta bandarsku jarinnar.

"a eru ekki byssur sem drepa flk, heldur menn" er sagt og v btt vi, a eina rtta stefnan s a fjlga gu gjunum, sem yru ngilega margir og vel vopnair til ess a hafa hemil vondu gjunum.

ess vegna s nausynlegt a sem flestir almennir borgarar hafi frelsi til a kaupa sr flugustu hlfsjlfvirkustu skotvopnin og nta me v rtt sinn til a verjas sig og sna sem rangursrkastan htt.

Straukin vopnasala og vopnaeign s v af hinu ga og af v a Bandarkjamenn su grunninn landnemaj s etta sjnarmi hef, sem beri a varveita.

msar spurningar eru samt settar fram um essa sn.

Kanadamenn eru alveg eins mikil landnemaj og Bandarkjamenn, en ar eru byssumor miklu frri, einkum fjldamor. Evrpu er tala ltinna miklu minni en vestan hafs.

En arna vestra teljast mor tveimur ea remur rs ekki fjldamor, heldur mia vi fjra.

Byssueignin er mun meiri Bandarkjunum mia vi flksfjlda, og ttu byssumorin samkvmt kenningunni um sem mesta byssueign v a hafa hamlandi hrif fjlda ltinna.


mbl.is Mannsk skotrs borginni Louisville
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband