Allir "innvišir" hjį yfirgnęfandi meirihluta žjóšarinnar ķ hśfi.

Eftir įtta hundruš įra hlé er komiš upp žaš įstand hjį meira en 70 prósent žjóšarinnar aš allir svonefndir "innvišir" eru ķ hśfi og geta veriš ķ uppnįmi hvenęr sem er.  

Samgönguinnvišir, orkumannvirki, undirstöšur menningar og žjóšlķfs. 

Engin leiš er aš sjį žaš fyrir hvar afleišingar eldsumbrota nešan og ofar jaršar birtast ķ hvert sinn, en samt hlżtur aš blasa viš, aš žaš veršur samt ķ krafti rannsókna og vķsinda aš reyna aš finna sem fyrst verkefni til fyrirbyggjandi ašgerša. 


mbl.is Kaldavatnslaust ķ Grindavķk
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Tķu į móti einum aš ekki gjósi ķ žessari hrinu. 9 į móti 5 ķ Kröflueldum.

Sś įgiskunartala eša stašreynd, sem er kannski einna žżšigarmest ķ öllu fréttaflóšinu af umbrotunum į Reykjanesskaga žessa dagana, er, aš lķkurnar fyrir žvķ aš kvikan nįi upp į yfirboršiš, žótt hśn nįlgist žaš og sé komin į 3,7 kķlómetra dżpi, séu ašeinns einn į móti tķu. 

Svipaš dęmi mį nefna śr Kröflueldum 1975 til 1884.  Žį uršu fjórtan hrinur meš landrisi, en ašeins gaus nķu sinnum.  Lokatalan varš žvķ 9 gos į móti 5 skiptum, sem ekki gaus. 


mbl.is Snarpur jaršskjįlfti
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Į žessum įrstķma tekur snjó undra fljótt upp į hįlendinu.

Vegna žess hve stór hįlendis Ķslands liggur ķ mikilli hęš yfir sjó, jafnvel yfir 1000 metra, DSC09936

Mį sem dęmi nefna Gęsavatnaleiš, Nżjabęjarfjall og Öskju. Um daginn birti ég mynd af snjó, sem féll į Brśaröręfum į leiš minni um žau, og var allur horfinn daginn eftir. 

Snemma ķ gęrmorgun voru teknar loftmyndir inni ķ svonefndum Tröllakrókum, innst į Lónsöręfum, žar sem enn er talsveršur óbrįšinn snjór frį ķ vetur, en land autt nešar, og var vindįtt žį einmitt aš snśast śr sušvestanįtt yfir ķ noršanįttina sem sendi feršalöngum viš Öskju sinn skammt, en og vištengd frétt į mbl.is greinir frį. 

Mikil ókyrrš fylgdi vindbreytingunni įšur en noršanįhlaupiš skall į.  

Eitt sinn fyrir aldamót gerši mikiš noršanįhlaup um jónmessuna, sem olli miklum vandręšum fyrir fénaš og fólk alveg nišur undir byggš, en hvarf undra fljótt aftur. 

Fjöldi fjįr fennti ķ žvķ įhlaupi og hllaust skaši af. 


mbl.is Vetur um hįsumar
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hinum ljóslausu viršist fjölga žessa dagana.

Žaš hefur veriš įberandi ķ umferšinni aš undanförnu hve mjög žeim bķlum fjölgar, sem eru ljóslausir aš aftan. 

Žetta er meira aš segja įberandi į rafbilum, žar sem ekki ętti aš skorta rafmagniš fyrir nżjust geršir LED-ljósa. 

En svo mikiš gildi hefur notkun rafmagnsins,  aš žaš er eins og ökumönnum žeirra sé žessi hlutfallslega litla eyšsla žyrnir ķ augum. 

Margir nżjustu bķlarnir eru žannig bśnir, aš žeir eru skęr stöšuljós aš framan, og hęgt er aš hafa žau ein og sér logandi į sama tķma og ekkert afturljós logar. 

Hvergi er aš sjį aš neitt sé gert til eftirlits ķ umferšinni meš žessum skorti į ljósanotkun. 

En til hvers eru ljósin žį ķ umferšinni?


mbl.is Besta vešriš ķ skjóli į Sušurlandi
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Bob Zubrin var naskur fyrir meira en 20 įrum um gildi Ķslands vegna marsferša.

Alveg frį žvķ fyrir aldamót hefur helsti talsmašur marsferša, Bob Zubrin, veriš óžreytandi hvatamašur ferša til mars sem formašur alžjóšasamtaka įhugafólks um slķkar feršir og jafnvel landnįm manna į mars. 

Tķmaritiš Time var įriš 2000 meš vandaša ašalgrein og forsķšumynd sem lżsti eins ķtarlega og hęgt var hugmyndum manna žį um athafnir og framkvęmdir manna į mars. 

Fljótlega beindist athygli manna aš Ķslandi, sem eins konar ęfingasvęši, og kom Zubrin ķ sérstaka kynnisferš til landsins žar sem hann įtti fundi viš Ķslendinga og mešreišarfólk bęši ķ Reykjavķk og noršur ķ Mżvatnssveit. 

Mešal annars var flogiš meš Zubrin sérstaklega yfir Kverkfjöll og hann kom ķ stutt sjónvarpsvital ķ lok žeirrar feršar. 

Var afar fróšlegt og eftirminnilegt aš kynnast žessum frömuši į žennan hįtt. 

Ķ framhaldi af Ķslandsferšinni kom sendinefnd frį samtökunumm til Ķslands žremur įrum sķšar og var žį fylgst meš ferš hennar noršur ķ Gjįstykki žar sem skoaš var hugsanlegt ęfingasvęši fyrir marsfara framtķšarinnar. 

Ekki var sķšur įhugavert aš hitta žetta fólk, sem var hįmenntaš einvalališ. 

Nś, rśmum tuttugu įrum eftir aš Time birti sķna tķmamótaumfjöllun, er flest af žvķ sem žį kom fram og žótti nęsta ótrślegt, aš koma fram į žann hįtt, aš Zubrin hefur veriš framsżnn ķ meira lagi žegar hann fór ķ Ķslandsferšina sķna. 

Til dęmis var ķ fyrstu ekki alveg vķst aš Ķsland yrši fyrir valinu, žvķ aš žį var veriš aš skoša fleiri möguleika, sem sķšar kom ķ ljós aš voru lakari en Ķsland. 

Athafnir marsįhugafólksins hér į landi eru nś bśnar aš festa sig rękilega ķ sessi og sannast enn og aftur hve einstakt land okkar, einkum hinn eldvirki hluti žess, er į heimsvķsu. 


mbl.is Marsjeppi viš Holuhraun
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Jökulsį sveimar um og Saušįrflugvöllur er tilbśinn ķ slaginn.

Um sķšustu helgi var haldinn flugdagur į Egilsstašaflugvelli og veittu flugmenn, sem flugu aš sunnan til hįtķšarinnar meš viškomum į Saušįrflugvelli og braut ķ Nżjadal žvķ eftirtekt, hvernig Jökulsį į Fjöllum virtist vera į nokkru sveimi um sandana viš hiš nżja Holuhraun.BISA 

Frį fyrrnefndum Saušįrflugvelli. sem hefur veriš skįšur og višurkenndur meš alžjóšlegu einkennisstöfunum BISA sķšan 2011, eru ašeins um 30 kķlómetrar ķ loftlķnu til Öskju, eša ca tķu mķnśtna flug. 

Į žessum fyrrnefnda flugvelli geta lent allar flugvélar, smįar og stórar, sem notašar eru ķ innanlandsflugi, žvķ aš lengsta flugbrautin er 1300 metra löng og 30 metra breiš, og sś nęstlengsta 1000 x 30 metrar, en brautirnar eru alls fimm og samtals meira en fjögurra kķlómetra langar.

Mikilvęgi žessa flugvallar fer vaxandi, žvķ aš hann hefur algera sérstöšu į hįlendinu sem öryggisflugvöllur hvaš snertir stašsetningu, stęrš, ašflug og frįflug.

Hann er algerlega nįttśrugeršur žvķ ašeins žurfti aš merkja flugbrautirnar meš lausum merkjum og valta žęr. 

Minnsta kosti tvķvegis hafa oršiš alvarleg slys į mišhįlendinu žar sem notkun Twin Otter vélar frį Akureyri og lķtillar flugvélar frį Egilsstöšum réšu śrslitum um sjśkraflug vegna žess aš ekki var fęrt frį Reykjavķk į žyrlum. 

Žį var lent į braut viš Grķmsstaši į Fjšllum og einkabraut viš Siguršarskįla ķ Kverkfjöllum. 

Saušįrflugvöllur er aš jafnaši opinn frį jśnķbyrjun og fram ķ mišjan október. 

7. nBISA Flugvélar 27 įgśst 2020óvember 2007 stóšu flugmenn į Fokker vél frammi fyrir žvķ aš drepa į bįšum hreyflum vélarinnar vegna bilunar į leišinni til Egilsstaša, og bįšu faržegana aš undirbśa sig undir naušlendingu žar sem verkast vildi inni į aušnum hįlendisins. 

Žį var Saušįrflugvöllur ekki į skrį og oršiš skuggsżnt. 

Ef flugvöllurinn hefši žį veriš kominn į skrį sem višurkenndur flugvöllur, hefši legiš beint viš aš naušlenda žar. DSC00671

Svo fór, aš annar hreyfillinn hökti įfram nęgilega lengi til žess aš komast į honum einum til Egilsstaša og veita faržegunum įfallahjįlp. 

Žetta atvik sżndi ljóslega naušsyn nothęfs vallar į slóšum meš sķvaxandi feršamannastraumi og gnęgš eldstöšva į borš viš Kverkfjöll, Öskju og Bįršarbungu. 

Žaš tók fjögur įr aš skrį völlinn milli 2007 og 2011, ašallega af völdum aukinna krafna vegna žess hvaš flugbrautirnar voru langar.  

Nś ķ sumar hefši völlurinn veriš nothęfur frį 10. jśnķ, en vegna seinkunar į völtun, var hann formlega opnašur um sķšustu mįnašamót. BISA 27.įgśst 2020 Flugvélar(2)

Myndirnar hér į sķšunni eru teknar žegar tķšustu gestirnir į vellinum hafa veriš žar į ferš, bręšurnir Jón Karl Snorrason og Haukur Snorrason, og bręšurnir Ólafur og Albert Sigurjónssynir frį Forseti ķ Flóa.  


mbl.is Askja rķs óvenjuhratt
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Óheppileg helgi fyrir óvešur, en vonandi sleppur žetta til.

Į morgun er mišvikudagur og vatnavöxtum er spįš, sem gętu oršiš hvaš mestir į fimmtudag. 

Žar į eftir kemur lengsta frķhelgi sumarsins, og óvissan žvķ talsverš um įstand vega og leiša um helgina. 

Žvķ liggur mikiš viš aš keyra upp sem best flóš upplżsinga og višvarana, sem nįist sem allra vķšast og til sem allra flestra. 


mbl.is Óljóst hvort brśin muni standa af sér vatnavextina
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Gosiš mikla ķ Grķmsvötnum var įriš 2011, žar įšur gaus žar 2004 og 1998.

Naušsynlegt er aš hafa yfirsżn, byggša į réttum stašreyndum ķ annars įgętri vištengdri frétt į mbl.is um Bįršarbungu.  

Žar er birt mynd, sem sögš er af eldgosi ķ Grķmsvötnum įriš 2013, en žaš įr gaus hvergi, heldur voru tvo stór gos sitt hvorum megin viš 2013 ķ tķma. 

Grķšarmikiš gos varš žar įriš 2011, sem olli svo miklu öskufalli, aš flug truflašist yfir Atlantshafiš og féll til jaršar ķ Vestur-Skaftafellssżslu og gerši žar myrkur um hįbjartan dag. 

2014 til 15 varš svo gos ķ Holuhrauni, sem hafši ķ för meš sér mesta hraunrennsli sķšan 1783 og olli eitrušu lofti į stórum hluta landsins. 

Gosiš ķ Holuhrauni 2014 sżndi aš įhrifasvęši Bįršarbungu teygši sig noršur fyrir Dyngjujökul ķ įtt til Öskju. 

Nś hefur land risiš undir Öskju sķšan ķ fyrra og fróšlegt veršur aš vita hvort eša hvernig žaš gęti tengst Bįršarbungu eša hvort ekki sé liklegt aš umbrot ķ Öskju séu sjįlfstętt fyrirbęri. 

Vitaš er aš Bįršarbunga hefur stjórnaš gosum allt sušur undir Torfajökul fyrr į öldum, svo aš enginn skyldi vanmeta getu žessarar öflugu megineldstöšvar. 


mbl.is Žrżstingur eykst enn ķ öflugustu eldstöš landsins
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

"Aš hika er sama og aš tapa"? Ömurlegt upphaf Seinni heimsstyrjaldarinnar.

Var aš skoša upphaf Seinni heimsstyrjaldarinnar og undrast hve létt Žjóšverjar komust upp meš žaš aš nota mestallan her sinn og allar skrišdrekasveitir til žess aš bruna yfir Pólland įn žess aš Frakkar og Bretar virtust žora aš gera neitt. 

Frakkar voru meš langstęrsta her heims, alls rķflega fimm milljónir manna, og Bretar meš tępa milljón ķ viošbót. 1. september voru hundraš franskar herdeildir tilbśnar til aš bruna tafarlaust inn ķ Žżskaland žar sem ašeins 23 herdeildir voru til varnar. Žetta var hvorki meira né minna en fimmfaldur lišsmunur!

Frakkar, Bretar og Pólverjar voru meš samtald 8,5 milljónir hermanna en Žjóšverjar ašeins 3,7 milljónir. Flugvélar Žjóšverja voru um 4000 en Frakka, Breta og Pólverja 5000. 

Allar fyrstu vikur strķšsins fóru ķ japl, jaml og fušur hjį hinni žunglamalegu og gamaldags forystu franska heraflans, og hikandi ašgeršir fóru ķ vaskinn fyrir žį į mešan Žjóšverjar brunušu įfram ķ sķnu leifturstrķši og gersigrušu pólska herinn į rśmri viku. 

Herfręšingar žess tķma göptu af undrun yfir žessum ofurhraša, margföldun mišaš viš fyrri styrjaldir, og ķ hernaši gildir lögmįliš "hrašinn drepur."   

Žaš tók žrjį fyrstu septemberdagana fyrir Frakka aš segja Žjóšverjum strķš į hendur eins og žeir voru bśnir aš hóta fyrirfram, og žetta geršist į mešan hver mķnśta var dżrmęt.

Innrįsin var gerš į föstudegi og formfastar vinnureglur um helgar hjį Frökkum töfšu ašgeršir, žannig aš žeirra strķšsyfirlżsing kom ekki fyrr en klukkan fimm sķšdegis į sunnudegi, sex klukkustundum į eftir yfirlżsingu Breta! 

Hernašarsérfręšingar og hershšfķngjar hafa lżst žvķ sķšar, aš į fyrstu viku strķšsins hefši franski herinn getaš lagt undir sig stór landsvęši ķ Žżskalandi og komist yfir Rķn. 

Aš vķsu var meš semingi gefin skipun seint og um sķšir um aš sękja fram, en slķk var įkvaršanafęlni herstjórnarinnar frönsku, aš herflutningarnir fóru vķša fram į daginn, en sķšan var liš dregiš til baka ķ skjóli myrkurs į nęturna. 

Frakkar žoršu ekki aš nżta sér yfirburši ķ žungavopnum og flugvélum til aš rįšast į skotmörk viš Rķn af ótta viš aš Žjóšverjar myndu svara ķ sömu mynt yfir Signu!   

Orštakiš aš hika er sama og aš tapa kemur ķ hugann žegar litiš er yfir tšlurnar, sem leiša Max Hastings sagnfręšing til žeirra ummęla ķ bestu bók, sem skrifuš hefur veriš um Seinni heimsstyrjöldia, aš svik Breta og Frakka viš Pólverja hafi veriš einhver verstu svik styrjaldarinnar. 


Žarf aš stytta įfangana og auka fjölbreytnina ķ hrašhlešslu.

Žaš er grķšarlegur stęršarmunur og veršmunur į milli öflugustu rafbķlanna og žeirra ódżrustu og sparneytnustu. 

Landslag og byggšadreifing hamlar lķka rafbķlanotkuninni į vissum svęšum, svo sem į Vestfjöršum og į svęšinu frį Mżvatni austur į Egilsstaši. 

Į sķšastnefnda svęšinu hamlar bęši leišarinnar yfir sjó og langir įfangar. 

Ódżrustu rafbķlarnir žurfa meiri lagni viš aksturinn og val hlešslustöšva en dżrari bķlar. 

Meira aš segja eru ķ framleišslu rafbķlar, sem ekki hafa bśnaš fyrir annaš en hlešslu śr almenna kerfinu af žvķ aš žaš er svo dżrt aš bjóša bķlinn meš hrašhlešslubśnaši. 

Slķkir bķlar, sem kosta nżir innan viš 3 milljónir, nżtast žvķ fyrst og fremst til nota innan svęšis meš nokkura tuga kķlómetra radķus, kannski hįmark viš Borgarnes, Hveragerši, Reykjanesbę og Selfoss.  

Žyngd rafhlašnanna og takmörk ķ innvišakerfi rafhlešslustöšva er helsta vandamįl rafbķla. 

Rķflega 90 kķlóvattstunda rafhlöšur vega 600 kķló og žar liggja viss mörk.  

Žetta kallar į žaš aš forgangshraša innvišauppbyggingu framar öllu öšru. 


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband